Wednesday, December 27, 2023

Văn hay vần C

 Chặn đua cuối cùng đã mãn, thế là cung đường xưa xin trả lại với thời gian. Bốn năm - Một chặn đường. Bốn năm - Trải dài những khoảnh khắc yêu thương. Dường như hôm nay, bao ánh mắt buồn vươn giọt nắng, ta nghiêng mình chào tạm biệt khung trời thơ.
Xin níu tay nghìn trùng để vỗ về nỗi niềm bâng khuâng. Rồi mai đây, mốt nọ... Ta trùng phùng trong những nụ cười thanh khiết.
P/s: Chúc các tình yêu K08 luôn bình an và hạnh phúc.
Bất chợt hôm nay tuổi đã già
Thân gầy - mái tóc nhốm sương pha
Nữa đêm thức dậy bừng cơn mộng
Nhìn lại bên đời Ta với Ta...
Dù tung cánh bốn phương trời dâu bể
Lời dạy thầy vang vọng mãi không quên.

Cỏ cũng như người, dù hoàn cảnh có khắc nghiệt tới đâu thì vẫn vươn lên mà sống. Đất trời tuần hoàn, bốn mùa thay đổi, cỏ xanh rồi cỏ úa, cỏ úa rồi cỏ khô…một que diêm quẹt thôi cũng đủ làm cỏ cháy bùng, xác cỏ hóa tro lại về với đất, làm cho đất mẹ giàu thêm để rồi hạt cỏ mùa sau lại nẩy mầm xanh lên tươi tốt… Cỏ lại tiếp tục cái phận dưới chân người…để em đi trên cỏ non mà nghe mát rượi bàn chân…để cứu người ta lúc ốm đau yếu bệnh…để trâu ăn no bụng mà có sức kéo cày… để vinh danh hay kết vòng gai cho ai lỡ chuyến không về… để đẹp trong bao ánh mắt thi nhân…để núi đồi không phải hanh khô hoang trọc…Cỏ dù mang phận cỏ là vậy, nhưng con người dù tước bậc giàu sang cỡ nào đi nữa thì cuối cùng cũng làm phân cho cỏ mà thôi,  trâu không những quanh năm, cả đời nhai cỏ mà còn giúp người dân cày bừa cực khổ. Người nông dân xưa nay vốn nặng lòng tình nghĩa, thương trâu như thương mình 
“cấy cày vốn nghiệp nông gia
ta đây trâu đấy ai mà quản công
bao giờ cây lúa còn bông
thời còn ngọn cỏ ngoài đồng trâu ăn”. 
Có thể nói phận cỏ luôn đi kèm với kiếp trâu cũng là duyên phận…
 
ĐÊM
Đêm - nghe gió hát bên thềm
Giọt mưa gõ nhịp cho mềm lời ru
Rằng vừa trở giấc tàn thu
Đã nghe vàng lá xa mù trùng khơi
Đêm nghe nhịp phách ru đời
Điệu chầu văn song chơi vơi mạn thuyền
Rằng trăn trở giấc tàn đêm
Đã nghe hồn thoáng mông mênh ngút ngàn
Đêmnghe nhịp bước lang thang
Lập lòe đốm lửa hoa đăng tiễn hồn
Rằng kinh cầu nguyện vô ngôn
Đã nghe xa xót mạch nguồn tang thương
Đêm nghe rụng cánh tà dương
Bên bờ ảo giác khói sương vật vờ
Rằng ru khúc hát ngu ngơ
Đã nghe dư lệ khóc hờ tuổi xuân
Đêm nghe nhịp bước xoay vần
Đóa sen hồng nở giữa trần thị phi
Rằng người rồi cũng về - đi
Trái tim nhịp đập vô vi đóa thiền…
(ĐÊM nằm trong tập thơ Kiếm Thơ Trong Thiền)
 
Không phải đến bây giờ nhà thơ Lê Viết Hòa mới tìm thấy thơ trong thiền. Người con đất kinh thành hẳn đã được ru bằng những điệu hò Huế thương, được ôm ấp trong từng lớp sóng vỗ mạn thuyền lanh lách. Thơ thức dậy và nuôi dưỡng hồn anh, để anh có thể tận tâm làm một thầy thuốc yêu nghề, một người cha yêu con vô điều kiện, và để có thể sống tháng ngày an yên cùng niềm đam mê với văn chương thi phú.
 
Đêm trắng giấc trở xa mù, anh lặng mình mơ về một khoảng trời xanh nào đó, một dáng huyền bồng bềnh xa ngái? suối nguồn yêu lại quay về réo rắc cung đàn.
 
“Đêm - nghe gió hát bên thềm
Giọt mưa gõ nhịp cho mềm lời ru”
 
‘Đêm’ như người bạn tri âm không bao giờ ngủ. Này, có nghe gió hát không?, gần lắm mà hoang vu lắm. Thế nên mưa rơi tí tách đi, chỉ gió thôi không đủ vuốt ve trái tim nứt nẻ. Vì:
 
“Rằng vừa trở giấc tàn thu
Đã nghe vàng lá xa mù trùng khơi”
 
Lại thủ thỉ ‘Rằng’ như thể đêm nghe và hiểu sóng lòng anh nhức nhối, cõi riêng heo hút lại nở ra, trùng khơi sóng dội về. Tâm nghe tiếng cựa mình, tiếng răng rắc vỡ vụn chiếc lá vàng, hay các giác quan dần già cội. Thu lạnh trú ngụ trong anh như nhắc nhớ mùa vắng vẫn còn đây, mộng tàn thu có làm tim anh hôi hổi.
 
“Đêm nghe nhịp phách ru đời
Điệu chầu văn song chơi vơi mạn thuyền”
 
Đêm từng đêm khắc khoải, không gian đầy gió trở, nên đời mãi đong đưa nhịp phách. Nhà thơ đã gọi đêm như một phản xạ có điều kiện, một thói quen chẳng hề mong muốn. Sóng thôi đừng vỗ điệu chầu văn, chiếc thuyền độc mộc lặng tờ dưới vành trăng mỏng sẽ ai oán lắm! Nỗi cô đơn lại luồn vào mộng, anh không thể tự mình thoát bay. Mênh mông trong làn sương trắng, anh chới với nghe hồn tương tư.
 
“Rằng trăn trở giấc tàn đêm
Đã nghe hồn thoáng mông mênh ngút ngàn”
 
Ngẫm mình cũng từng có những đêm lay lắt, may mắn mộng vàng ru lại giấc mơ ngoan. Thế nên, để có thể hiểu được điệp từ lập lại “Đêm và Rằng” của nhà thơ phải là những đêm trắng hoang hoải, cả nỗi sợ hãi bủa vây.
 
“Đêm nghe nhịp bước lang thang
Lập lòe đốm lửa hoa đăng tiễn hồn
Rằng kinh cầu nguyện vô ngôn
Đã nghe xa xót mạch nguồn tang thương”
 
Không! Không phải đom đóm đùa giỡn với anh, không phải sao mai lấp lóa xoa dịu bóng anh, mà là hoa đăng tiễn hồn theo đốm lửa. Thật bàng hoàng, nỗi ám ảnh vàng lên đôi mắt. Hình ảnh ngắc ngứ lắp đầy cả mạch thơ làm ta bối rối, cảm thương! Âm vọng từ lời nguyện cầu nấc nghẹn không thể thoát bay, thì sao anh có thể bước được rồi lang thang mãi.
 
Chúng ta ít nhiều đều đi qua mất mát. Có người nuốt nước mắt vào lòng, ém nỗi đau vào một góc trái tim và lăn lê với bóng, hay mạnh mẽ mỉm cười vì ta còn hiện hữu giữa trời xanh. Mỗi cảm xúc đi qua đời ta đều là dấu son, tuy có buốt giá hoặc bỏng cháy thì những xót xa sẽ thêu hoa lên dĩ vãng. Với nhà thơ, có đớn đau nhưng ký ức đọng lại đã là một thời hạnh phúc. Vì quá hạnh phúc nên sẽ đau lâu…? Phải chăng thấp thoáng đâu đấy còn là những mảnh băng trôi nức vỡ. Nhà thơ cảm được mạch thở của đêm không chỉ bằng tình yêu đôi lứa mà bằng cả trái tim yêu với con người và đất.
 
“Đêm nghe rụng cánh tà dương
Bên bờ ảo giác khói sương vật vờ
Rằng ru khúc hát ngu ngơ
Đã nghe dư lệ khóc hờ tuổi xuân”
 
Cả hai khổ thơ được miêu tả như bức tranh thu ẩn vào đời anh, vật vờ đợi hoàng hôn phủ tím vòm tây hồn tranh mới vu vi hiện về. Dư lệ thầm thì điều gì?
Có vẻ ngay cả khi bình minh rực sáng trời đông thì khói hương lãng bãng vẫn bủa vây muôn trùng. Lời thơ ví giặm như tưởng niệm tuổi xuân phai, viên xá lợi đen mãi ngủ yên cùng năm tháng. Xa xót quá một đời yêu trong thinh lặng. Nhà thơ phơi lòng ‘ta và người’ cùng đêm cay xé, xúc cảm có vượt ngưỡng thì anh vẫn gượng.
 
“Đêm nghe nhịp bước xoay vần
Đóa sen hồng nở giữa trần thị phi”
 
Đôi mắt nâu khô xuyên suốt cả miên trường, bởi lẽ ánh sáng tỏa ra từ khát khao cuộc sống, vầng dương lại soi chiếu góc trời. Song, để nỗi lòng phong rêu có được cứu rỗi, thì cần lắm những đóa sen đời nở sắc long lanh. Vùng đầm lầy dù nắng mưa có làm nước trong vẩn đục, hương thiền vẫn tỏa ngát giữa trời trăng. Hiểu được sự sống đẹp và cũng vô thường nên nhà thơ trân quý cả những đêm mù hoang hoải.
 
“Rằng người rồi cũng về - đi
Trái tim nhịp đập vô vi đóa thiền…”
 
Từ đóm tím lam trong ánh mắt vô vọng đến được sự vô vi trong cõi người là con đường không điểm kết. Ai có thể và ai nữa ngần ngừ quay bước! Nhà thơ đang cần mẫn làm một lữ hành về phương đông đất hứa.
 
Với rất nhiều tác phẩm được ra đời như thơ “Dạ khúc cội nguồn - Gieo mùa lục bát - Chảy qua đời tôi...v...v”. Cùng các truyện, ký, tùy bút như: “Ám thị tuổi thơ - The Childhood Obsession - Những dòng tâm sự và mười sáu tình khúc không tên Lê Viết Hòa và Nhạc sĩ Vũ Thành An...v...v”. Chợt một ngày giữa tầng không nào đó, giữa trần thị phi một đóa sen khô nhô lên từ đất cỗi và bung cánh trong nắng xuân vàng.

CUỘC VÔ THƯỜNG SANH HÓA CŨNG CHIÊM BAO
thứ sáu ngày 13 tháng 12 năm 2013
Nếu mỗi người chúng ta biết đồng cảm cùng cuộc sống vốn dĩ chật vật này thì chắc chắn rằng cuộc sống sẽ thật ý nghĩa và hạnh phúc vượt qua mọi khía cạnh vật chất

CỬA THIỀN

Dương Thắng
Đâu đây khẽ khàng những chồi non lộc biếc mới nhú. Kia rồi, ngôi chùa ngày bé vẫn chăn trâu, cắt cỏ, thả diều mà tuổi thơ thường ghé qua mỗi buổi trưa nằm dưới gốc đa tránh nắng, mỗi buổi chiều chầm chậm nghe tiếng chuông, tiếng mõ, tiếng xào xạc lá rơi.
Thấy nhớ mái trường cấp 2 ngày ấy nằm trên đất nhà chùa, chúng bạn cắp sách tới trường với muôn vàn tiếng chim hót, với muôn vàn cỏ cây hoa lá xanh tươi. Giờ ra chơi cả bọn kéo nhau vào chùa ngồi nghe tụng kinh, gõ mõ.
Mấy đứa con gái khẽ ngắt mấy bông hoa dại ngắm nghía, nâng niu. Mùi hương trầm thoang thoảng góc sân. Mùi rêu ngái nhẹ nhàng bám vôi ve tróc vỡ. Mùi áo nâu sòng thấp thoáng gió quyện nắng, nắng quyện chân hương, chân hương quyện hơi ấm con người. Cái gì cũng nhẹ nhàng, cái gì cũng lắng sâu tha thiết.
Sân trường ngày đó với những gốc đa, gốc đề lớn mùa hè đến ăm ắp tiếng ve. Lũ con trai nghịch ngợm trèo lên ngọn hái từng búp đa, quả đề, ngồi mãi trên cành chơi vui bên đàn chim dạn dày tiếng hót. Từng gốc cây cổ thụ như dấu tích lịch sử, như bám mốc thời gian. Trầm mặc lắm, hào hùng lắm. Mãi còn đến sau này đậm sâu hình ảnh đó. Hình ảnh đi vào thơ phú, văn chương.
Ngôi chùa bây giờ những trầm mặc, lắng sâu không còn nữa. Bé nhỏ, hiền hòa đi đâu bỏ lại một gốc cổ thụ nằm sát vệ đường cúi đầu, rủ xuống chờ ai, ngóng ai. Những bề thế, khung cột chắc nịch được thay thế. Tiếng trẻ xưa nín thinh, tiếng người lớn nay ồn ào, náo nhiệt. Tiếng du xuân chân bước nặng trịch những bụi trần. Người chắp tay khấn vái âm thanh thật to mà tiếng được, tiếng mất. Người ánh mắt loang loáng liếc dọc, liếc ngang. Dường như chẳng đủ để cảm nhận đất trời mênh mang, tạo vật mênh mang.
Cửa thiền ru những giấc mơ đã cũ bằng bài hát mới. Bao hỉ, nộ, ái, ố ở đời vẫn nán lại đâu đây mà sao nghe xa ngái, mông lung, bồn chồn. Đôi mắt muốn dừng lại, bàn chân muốn nghỉ ngơi, mái tóc muốn đen những nhánh sông hiền hòa như dòng sữa mẹ. Tâm muốn bình lặng mà gió vẫn lồng lộng thổi, dòng người vẫn đổ về đông hơn, ồn ã hơn. Chùa làng ơi, tìm đâu đó vẹn nguyên thật khó. Nghe trong mơ hồ ta đã lỡ mất những nốt nhạc trầm, đã lỡ mất một thuở thanh xuân.

Cảm nhận “Đêm” trở giấc của nhà thơ Lê Viết Hòa
-Lệ Hồng-

Học cách cho đi là để nhận lại; Nhận lại ở đây không phải là một khối vật chất khổng lồ mà là nhận lại một khối TÌNH bất tận không toan tính. Đôi khi, chúng ta không thể vượt qua bản thân để học cách cho đi; nhưng chúng ta chắc chắn sẽ học được cách đồng cảm cùng với tất cả những gì đang hiện hữu chung quanh ta như là một sự ngẫu nhiên.




 

No comments:

Post a Comment

Nhiều tác giả 3

BẮC MỸ MÙA THU    Lá vàng vài chiếc rớt bên sân, Nghe tiếng thu đang đến thật gần. Gió thổi vi vu như sáo nhạc, Mây trôi bàng bạc tựa sông n...