Trâm Nhân

 
ANH CÓ VỀ PHỐ NÚI CÙNG EM?
Anh có về phố núi với em không?
Tây Nguyên đang rộn ràng mùa lễ hội
Nắng ngập tràn, gió ngàn vi vút thổi
Sắc quỳ vàng dịu vợi đến mênh mang
Anh có về cùng em ngắm trăng tan
Múa điệu xoang quanh bập bùng bếp lửa
Bên nhà rông nghe trường ca Xinh Nhã
Âm vang cồng chiêng rộn rã núi rừng
Anh có về nghe tiếng đàn Tơ-rưng
“Kang” rượu cần xin mời anh uống cạn
Đôi mắt Pleiku, Biển Hồ lênh loáng
Chếnh choáng men nồng trong đáy mắt em say
Anh có về thành phố sương bay
Ngắm hoàng hôn tím chiều đông buốt giá
Dòng Sê San chảy hiền hòa yên ả
Thác đổ ì ầm trên ghềnh đá cheo leo
Anh có về thành phố thông reo
Ngan ngát hương cà phê cho dài thêm nỗi nhớ
Giữa đại ngàn nghe thì thầm tiếng gió
Anh có về thăm lại dấu yêu xưa?
 
BẢN TÌNH CA MÙA ĐÔNG
Hình như cơn bấc vừa ngang ngõ
Dã quỳ rực rỡ các lối đi
Lả lướt ngàn lau phơ phất gió
Chân trời lẻ bạn cánh thiên di
Hình như đông giăng đầy phố núi
Mênh mang cúc dại trải sườn đồi
Vạt nắng cuối ngày thôi rong ruổi
Khẽ khàng nán lại hứng sương rơi
Mây xám ngủ quên chiều bảng lảng
Phố núi buồn tênh giữa sắc vàng
Cái rét đầu mùa se sắt quá
Anh có kịp về đón đông sang?
Hình như đông đã về khắp nẻo
Thu bâng khuâng chưa tỏ đôi điều
Lối cũ đường xưa người ngóng đợi
Ai ngờ hẹn ước hóa rong rêu.

 CHÊNH CHAO PHỐ NÚI
Giêng hai rồi phố núi vẫn còn đông
Trời trở gió xạc xào cơn bấc thổi
Con ngõ vắng nắng vàng rơi ngập lối
Chở mùa về se sắt tiết hanh hao
Giêng hai rồi xuân còn ở nơi nao
Bên hiên vắng sắc mai đào phai nhạt
Mênh mông quá cánh chim chiều bay lạc
Cội cây già chiếc lá quẫy lao xao
Giêng hai rồi sao lòng cứ chênh chao
Ngơ ngẩn nhớ một bóng hình xa lắc
Hoàng hôn buông, gieo nỗi buồn giăng mắc
Tiếng tơ lòng hoang hoải cả cơn mê
Bưởi thơm nồng vương vấn mãi hương quê
Cải đơm bông bời bời trên bến đợi
Ngọn gió lành khi nào đưa em tới
Cho xuân về bên phố núi yêu thương.

ĐÊM THÁNH VÔ CÙNG
Mùa Noel đó em còn nhớ?
Mừng Ngôi Hai Thiên Chúa giáng trần
Áo tím dịu dàng bên gác thánh
Giáo đường rộn rã tháp chuông ngân
Đêm ấy sương rơi ướt vai gầy
Thánh đường lấp lánh lối hoa bay
Quỳ bên hang đá lời em nguyện
Khe khẽ kinh cầu thoảng gió lay
Nửa đêm tan lễ, người đôi ngả
Biết nói gì đâu phút tạ từ
Hẹn ước mùa sau sinh nhật Chúa
Cùng nhau xem lễ, đón Ngôi Hai...
Giáng sinh lại về nơi xóm đạo
Tiếng thánh ca vang vọng giáo đường
Nhưng nay vắng bóng tà áo tím
Anh thẫn thờ nép dưới lầu chuông
Đêm thánh vô cùng lạc mất nhau
Con quỳ ôm chân Chúa nguyện cầu
Cho con gặp lại màu áo tím
Cho mùa giá buốt chẳng qua mau.

TRỞ LẠI TRƯỜNG YÊU
Nắng sân trường rực rỡ sáng tháng ba
Vài tiếng ve đan cài trong vòm lá
Chùm phượng vỹ lửng lơ bên thềm hạ
Gió xạc xào reo khúc hát hoan ca
Em có về, mình hò hẹn tháng ba
Áo trắng sân trường, rưng rưng ngày hội khóa
Sống lại một thời hoa niên trong trẻo quá
Kỷ niệm ùa về giăng ký ức xanh rêu
Năm mươi năm ta trở lại trường yêu
Đây góc lớp, đây chỗ ngồi thân thuộc
Hành lang đó, mỗi ngày ta đếm bước
Khoảng sân này ghi dấu những bàn chân
Năm mươi năm, mái tóc đã hoa râm
Vết thời gian in hằn trên khóe mắt
Bạn bè xưa, người đã đi xa lắc
Để người còn một khoảng lặng chơi vơi
Ta trở về nguyên vẹn tuổi đôi mươi
Khung trời cũ mênh mang màu mực tím
Tà áo trắng vương hồn ta xao xuyến
Bài thơ tình viết mãi vẫn chưa xong
Em có về hò hẹn tháng ba không?

Thích Đồng Tâm 7

 

A. NHẬN THỨC VỀ KHỔ ĐAU:

Khổ đau (tiếng Pali: dukkha, tiếng Anh: suffering) bao gồm những cảm giác khó chịu và cả mọi hiện tượng vật chất và tâm thức, xuất phát từ ngũ uẩn (aggregates), chịu chi phối bởi quy luật của đổi thay và biến hoại. Điều đó có nghĩa tất cả mọi hiện tượng dù là vật chất hay tâm thức đều chứa bản chất khổ đau, kể cả niềm hạnh phúc mà bạn đang có hoặc đang tìm kiếm. Phật dạy có ba thuộc tính của thực tại hiện hữu là Vô Thường (Anicca), Khổ (Dukkha) và Vô Ngã (Anatta). Tất cả mọi thứ trên đời đều không ngoài 3 đặc tính đó, nên khổ đau là một sự thật hiển nhiên mà ai cũng phải trải qua và đối mặt. Chúng ta không thể tránh thoát, không thể trốn chạy với khổ đau dù muốn hay không. Chỉ có 1 cách duy nhất là phải chấp nhận, đối diện và chuyển hóa khổ đau của mình. Ngoài ra, không còn cách nào khác!

B. CHUẨN BỊ ĐỐI PHÓ VỚI KHỔ ĐAU:

Bất cứ cái gì cũng cần phải học và thực tập làm quen cho có kinh nghiệm. Dù là kỹ năng thoát hiểm, kỹ năng sinh tồn khi có thảm họa thì cũng phải thực tập. Thực tập chuẩn bị đối diện với khổ đau nhất định phải học và thực hành vì bình thường khổ đau chưa ập đến, chúng ta có nhiều thời gian để chuẩn bị tốt hơn. Người Tây Tạng có quyển sách Tử thư Tây Tạng (Bardo Thodol) khá nổi tiếng dạy kỹ năng …chết, chết thế nào để có bình an và cách đối phó với những cảnh giới khi chết ra sao? Cách chuyển tâm để đạt được sự giác ngộ khi chết v.v. Chết cũng cần phải học huống gì khổ đau là điều tất yếu của cuộc sống hằng ngày mà ta lại bỏ qua không chịu học và thực tập? Người tu chúng tôi dành hầu hết thời gian hằng ngày làm việc này như cách để nhận diện, chăm sóc và chuyển hóa khổ đau của mình bằng nhiều phương cách như thiền định, quán tưởng, tụng niệm v.v. Vậy hãy tham khảo và chọn 1 cách phù hợp với bạn để thực tập mỗi ngày. Có thực tập mỗi ngày thì công lực mới lên, khả năng sinh tồn khi có khổ đau càng lớn.

C. KHI KHỔ ĐAU, BẠN NÊN LÀM GÌ?

1. Hiểu rõ bản chất của khổ đau: Khổ đau cũng vô thường và không tồn tại mãi mãi. Cảm giác khổ đau cũng chỉ là một loại cảm xúc. Cảm xúc khổ đau hay hạnh phúc cũng trải qua một quá trình sinh khởi, tồn tại, kéo dài thời gian nhất định rồi biến diệt. Khổ đau tồn tại lâu dài hay ngắn tùy thuộc phần lớn vào sự chấp thủ và buông bỏ của bạn. Nếu bản ngã của bạn càng lớn bao nhiêu, sự chấp thủ của bạn càng chặt bao nhiêu thì khổ đau của bạn kéo dài bấy nhiêu. Do đó, khi khổ đau đến bạn phải nhớ rằng khổ đau này chỉ là một loại cảm xúc, khổ đau dù có to lớn dữ dội khủng khiếp như thế nào thì đến một lúc nào đó nó cũng sẽ kết thúc. Chúng ta hoàn toàn có thể xử lý và chuyển hóa khổ đau của mình. Ai cũng có thể, chỉ là hơn nhau ở kỹ thuật và phương pháp chuyển hóa mà thôi.

2. Tránh duyên: Khi ai đó gây ra cho bạn một sự tổn thương bằng hành động, lời nói hoặc ý nghĩ, điều đầu tiên phải nhớ là cách ly tạm thời với nguồn gây ra thương tổn để tránh bị tái tổn thương tiếp tục. Hãy chọn cách tránh duyên để có thời gian chăm sóc cho nỗi khổ niềm đau, những thương tổn của mình. Nếu bạn thực hành theo lý tưởng Bồ tát muốn giúp đỡ người gây tổn thương cho mình, hãy trở lại chỉ khi nào vết thương của bạn thực sự lành hẳn và bạn có đủ định lực, từ bi!

3. Chữa trị vết thương chứ không truy tìm thủ phạm: Khi bạn bị tổn thương, bạn có khối khổ đau, việc quan trọng nhất là chăm sóc và chữa trị cho vết thương và khổ đau đang có mặt chứ không phải truy tìm nguồn gốc, lý do hay truy tìm thủ phạm. Sư Ông Làng Mai có lấy một ví dụ người bị bắn tên vào ngực, nếu ta truy tìm người bắn, chủng loại cung tên, hướng bắn, lực bắn thì ta sẽ mất máu chết trước khi tìm ra câu trả lời. Hãy quay về lập tức băng bó vết thương, chăm sóc cho khổ đau trước hết.

4. Kỹ thuật thay chốt: hay còn gọi là phương thức thay cảm xúc tích cực, vui vẻ, hạnh phúc thế cho cảm xúc tiêu cực, khổ đau. Khi có khổ đau, bạn có thể nghĩ đến những điều tốt đẹp, vui vẻ, bình an khiến bạn cảm thấy hạnh phúc thay vì cứ ngồi gặm nhấm, cấu cào vết thương lòng hay khổ đau của bạn. Khổ đau như một vết thương, nó cũng cần có thời gian hàn gắn và lành lặn trở lại.

5. Gạn đục khơi trong: bỏ qua những lỗi lầm, vụng về, những sai sót do bất cẩn và thiếu từ bi của người gây khổ đau cho mình và cố tìm những điều tốt đẹp của người kia để có thể tha thứ và chấp nhận. (Xem Kinh Diệt Trừ Phiền Giận, Kinh Aghatavinaya, Tăng Chi Bộ (Anguttara Nikàya III.186)

6. Hiểu thương chẳng trách móc người: Con người bản chất vốn thiên lương, từ bi và trí tuệ. Chỉ vì vô minh, thiếu hiểu biết mà chúng ta hành xử sai lầm khiến người khác phải khổ đau. Những người tổn thương người khác, người ôm nhiều hờn giận hận thù, đố kỵ là những người rất bất hạnh và đáng thương. Vì họ có quá nhiều nỗi khổ niềm đau chưa thể chuyển hóa nên họ mới vung vãi và rơi rớt ra ngoài và quăng vào cho người khác. Họ chưa biết tu tập, chưa có cơ hội thực tập giáo pháp của Thế Tôn, quá khứ chịu quá nhiều khổ đau và uất hận, chính họ mới cần được thông cảm, tha thứ và thương yêu nhiều hơn ai hết.

7. Xứng đáng chỉ có tình xót thương: Theo luật Nhân Quả, bạn sẽ thấy thương và tội cho người kia vì những hành động, lời nói, ý nghĩa xấu ác mà họ gây tạo sẽ phải gánh chịu hậu quả khủng khiếp, đau khổ chồng chất trong tương lai. Nếu biết người kia sẽ phải chịu những hậu quả khổ đau lớn lao như thế, bạn nghĩ chúng ta có nên giận, ghét hay oán hận họ thêm không? Sự oán hận và hành động trả thù của chúng ta sẽ là thiếu từ bi khi thấy người ta khổ rồi mà mình còn cố tạo thêm cho họ nỗi khổ. Vì tình thương, hãy dũng cảm đứng lên và ngăn chặn nỗi khổ đau tiếp tục lan truyền, nếu bạn không phản kháng lại, bạn chấp nhận hy sinh chịu đựng khổ đau một mình thì nỗi khổ niểm đau sẽ dừng lại và không còn tiếp tục truyền đi từ đời này sang đời khác, từ người này sang người khác. Làm được điều đó, bạn đã thành công trong việc góp phần chặn đứng vòng luân hồi, không những cho bạn và cho những người khác nữa.

8. Im lặng hùng tráng: Khi có nỗi khổ niềm đau, khi có nỗi giận hờn đang bao phủ, hãy thực tập im lặng mà đừng nói gì hết dù là biện bạch hay giải thích hoặc phản kháng lại, trả đũa người gây ra khổ đau cho mình. Im lặng giữa tâm bão khổ đau là hành động khôn ngoan giúp ta không phải mắc liên tục những sai lầm khiến ta phải hối tiếc. Nói gì trong cơn giận, khi khổ đau đều là không cần thiết và thiếu sáng suốt. Im lặng để có thời gian nhìn lại mình, im lặng để tạo khoảng trống rỗng trong tâm để mình có nơi an toàn trú ẩn. Đúng sai gì thời gian cũng tự phơi bày thế nên cổ nhân có câu “Oan ức không cần biện bạch!”

9. Thở đi cho nhẹ kiếp người: Hơi thở ý thức có công năng vô cùng mầu nhiệm có thể khiến ta bình tĩnh trong tâm bão và thiết lập vùng an toàn bảo hộ chúng ta tránh khỏi những năng lượng tiêu cực và phá hoại do khổ đau giận hờn gây ra. Hơi thở được ví như cái neo giữ thuyền cố định không bị trôi dạt theo sóng biển, hơi thở như chiếc phao cứu mạng người đang chìm nổi lênh đênh, hơi thở như gốc cây giúp tàng cây được trụ lại vững chắc. Hơi thở là hồ nước trong mát có công năng dập tắt phiền giận, khổ đau của kiếp người. Tập thở cho có chánh niệm mỗi ngày và thở cho những khổ đau được xoa dịu.

10. Quán niệm về cái chết: Quán niệm về cái chết cũng là một trong những phương pháp hữu hiệu để ta có thể chuyển hóa khổ đau và hờn giận. Ai rồi cũng chết, cũng phải ra đi, buông bỏ tất cả lại sau lưng thì chấp thủ làm gì không điều khổng thể nắm giữ? Nếu biết mai mình tạm biệt cõi đời này, liệu ta còn thời gian để hờn giận và đau khổ nửa hay không? Trước cái chết tất cả đều trở thành vô nghĩa, chỉ có sự buông bỏ và an lạc là thứ duy nhất mình phải chuẩn bị làm hành trang cho mình. Vậy hãy nhớ, một ngày ta sẽ chết, người kia cũng chết, ai cũng chết, làm sao để chết cho đẹp, cho an lành!

11. Vô ngã tướng: Kỹ thuật này đòi hỏi trình độ tu tập hơi cao. Đó là quán tính vô ngã (anatta) trong mọi sự việc, hiện tượng. Không có cái ngã trong mình, không có cái ngã trong người và không có cái ngã trong khổ đau, hờn giận. Tất cả đều là vô ngã thì không thể tìm đâu ra cái khổ, người gây ra cái khổ và người đang chịu cái khổ này. Chủ thể và đối tượng đều không có thực thể, là không (emptiness) thì khổ đau không có đất để tồn tại.

12. Bỏ xuống được thì hạnh phúc liền tay: Ai học Phật cũng biết phương pháp đơn giản dễ hiểu này. Buông bỏ được thì hạnh phúc sẽ có mặt. Càng nắm giữ bao nhiêu thì khổ đau và bất an, lo lắng bấy nhiêu. Đức Phật luôn nhắc đi nhắc lại về hạnh buông bỏ. Sự hạnh phúc của bạn tỉ lệ thuận với khả năng buông bỏ của bạn. Thực tập buông bỏ mỗi ngày một chút cho đến lúc không còn gì để buông bỏ thì hạnh phúc tuyệt đối cũng đã sẵn có cho bạn tức thì.

13. Chúng ta xứng đáng được sống trong hạnh phúc và bình an thay vì khổ đau và hờn giận. Bạn có bao giờ tự hỏi tại sao ta phải cứ phải sống trong hờn giận, khổ đau dày vò lẽ ra ta phải được an lạc, hạnh phúc? Ai cũng có thể sống một cuộc đời vui vẻ, an lạc, hạnh phúc. Phật dạy chúng sanh đều có Phật tính (khả năng giác ngộ thành Phật) kia mà! Chúng ta đều bình đẳng trước tiềm năng của trí tuệ giác ngộ, quan trọng là mình chọn con đường nào để đi. Hạnh phúc hay khổ đau nằm trong tay mình, vận mạng cuộc đời mình cũng là do mình quyết định. Sống một đời đầy hạnh phúc bình an hay chết chìm trong khổ đau tuyệt vọng đều do bạn cả. Phật hay Bồ tát dầu thương bạn đến mấy cũng chỉ có thể chỉ bạn con đường, không đi thay bạn được. Bạn phải tự đi và bạn phải tự làm, tự chịu trách nhiệm với những gì mình chọn.

14. Chúng ta không lẻ loi: hãy nên nhớ bạn không hề lẻ loi hay cô độc trên con đường thực tập và chuyển hóa khổ đau của mình, con đường Giác Ngộ không chỉ có riêng bạn. Khi bạn buồn khổ, tuyệt vọng thì luôn có bạn bè người thương xung quanh, họ có thể giúp lắng nghe bạn và chỉ bạn một phương cách thoát khổ. Dù không may đời bạn không có ai thì vẫn luôn có hàng ngàn hàng triệu các bậc Bồ tát, thánh chúng, bạn lữ đồng hành, bảo hộ, che chở, giúp đỡ bạn. Chỉ là vì ngập ngụa trong khổ đau và phiền não nên bạn chưa thấy được họ mà thôi.

15. Tình thương càng nhiều, khổ đau càng ít. Kẻ thù của khổ đau là tình thương, lòng vị tha, trắc ẩn. Nơi nào có tình thương, lòng vị tha, nơi ấy khổ đau hoảng sợ không dám xuất hiện. Như bóng đêm sợ ánh mặt trời. Một tâm hồn đầy tình thương và vị tha thì không có chỗ cho khổ đau chiếm ngự. Thương nhiều hơn bạn có thể, khổ đau tự động lùi xa.

Tôi mong những chia sẻ trên sẽ giúp bạn có thể sống sót vượt qua khổ đau của bạn. Đừng hủy hoại đời mình chỉ vì nỗi khổ niềm đau. Bạn xứng đáng sống một cuộc đời hạnh phúc! Cầu chúc bạn luôn an lành trong từng hơi thở, hạnh phúc dù trong nỗi khổ niềm đau.

Thích Đồng Tâm 6

 
Cầm tách trà trên tay, ngước nhìn lên vòm cây hoa vàng rực rỡ mình tự hỏi: khoảnh khắc nào là khoảnh khắc thiên thu vô tận? Là khoảnh khắc những đóa hoa vàng đang nở rực rỡ kia hay lúc những cánh hoa rụng rơi trở về với đất mẹ? Ngẫm nghĩ lại mình, đời người có mấy mùa xuân sắc, khoảnh khắc nào là khoảnh khắc thiên thu? Lúc cất tiếng khóc chào đời, tuổi trăng tròn, độ chín của hạnh phúc lứa đôi hay lúc cơ thể bắt đầu rệu rạo do sự giày xéo của thời gian hay khoảnh khắc trả lại hơi thở cuối cùng cho đất trời để rồi hóa thành hạt bụi vương trên áo ai? Câu trả lời sẽ là chẳng có khoảnh khắc nào nhất định. Cái khoảnh khắc mà ta có thể nhập mình vào thực tại, hòa làm một với từng phút giây bây giờ và ở đây, khi tất cả không còn sự phân biệt trong hay ngoài, chủ thể hay khách thể, khi ấy khoảnh khắc thiên thu cũng là khoảnh khắc bây giờ và bây giờ cũng là thiên thu bất tận.

Mùa này bên nhà giờ là mùa chơi trăng. Trăng thuỷ chung, trăng sáng tỏ ngàn đời! Có những hôm mình thiền hành dưới ánh trăng xanh biếc trong làn gió mát rượi pha chút hương núi rừng trùng điệp của vùng cao nguyên sâu thẳm, ánh trăng như những sợi tơ vàng rơi nhẹ trên vai. Ở đây có nhiều đom đóm lắm! Cứ mỗi đêm về, những chú đom đóm lại cần mẫn xách đèn đi canh giấc thiền cho những tu viện già ẩn mình trong những cánh rừng kim tước…

Người tu của chúng ta giống như những áng mây bay và cũng giống như những chú đom đóm này. Chúng ta cũng có khả năng phát ra ánh sáng mà không cần điện năng hay thứ năng lượng trợ giúp nào khác. Chất liệu để tạo ra ánh sáng của người tu là giới luật, tình thương và lý tưởng, là những bước chân tỉnh thức, là nụ cười an lạc tinh truyền. Phật dạy ai ai cũng có thể phát ra thứ ánh sáng huyền diệu này, chỉ cần chúng ta biết trở về với bước chân và hơi thở để cho những lao xao lắng dịu như mặt nước hồ thu khi ấy ánh sáng của chúng ta sẽ bắt đầu toả rạng! Trong đạo Phật mình thường hay gọi là ánh sáng của tình thương và sự hiểu biết. Ánh sáng này không nóng bức chói chang như mặt trời mà êm dịu hiền lành như trăng đầu non. Có ánh sáng này bao bọc và bảo hộ thân tâm, đi đâu người thương cũng sẽ thấy an lành, ai ai nếu được chạm vào ánh sáng này cũng sẽ cảm thấy mát mẻ và được chở che, nuôi dưỡng.

Nếu một ai đó chết vì người yêu phụ bạc thì họ chết vì cái thấy sai lầm rồi tự giết chính mình chứ không phải chết vì thiếu một ai đó. Trước khi người đó đến, mình vẫn sống bình an và vui vẻ thì bây giờ khi không còn người đó bên cạnh, mình cũng sẽ có thể sống hạnh phúc như thường. Tình thương không phải do ai đó mang đến cho mình mà tình thương vốn có sẵn trong con người của mỗi chúng ta, người mình thương chỉ là một nhân duyên giúp cho tình thương trong tâm mình có cơ hội được biểu hiện. Dù người kia có đến hay không thì tình thương của mình vẫn sẽ biểu hiện với một nhân khác, duyên khác, một người nào khác. Lúc thất tình, bạn có thể sẽ đau khổ, tuyệt vọng sầu thảm lắm nhưng một khi tình thương mới bắt đầu biểu hiện với một nhân duyên mới thì nhân duyên cũ, người thương cũ sẽ trở nên nhạt nhoà, có lắm lúc ta lại tự ngờ vực với bản thân rằng tại sao ngày xưa mình có thể thương được người như thế. Thế mới nói, vạn vật đều vô thường, tình cảm của con người là thứ vô thường nhanh hơn những thứ vô thường khác!

Nếu bạn đang đau khổ tuyệt vọng vì tình cảm mất đi, bạn có quyền buồn, có quyền tiếc cho những gì tươi đẹp đã mất nhưng bạn không đươch quyền ngược đãi bản thân và giam nhốt mình trong đau khổ, khóc than những ký ức quá khứ. Đó là những tri giác sai lầm! Ta nghĩ tình cảm này là vĩnh cữu, chân thật, là hạnh phúc dài lâu nhưng sự thật là rất khác, chẳng có gì là tồn tại mãi mãi lâu bền. Thực tại và ý niệm cách xa nhau lắm nên đừng vội tin vào những suy nghĩ, cảm xúc, tâm hành, cái thấy của mình. Buông bỏ lúc đầu dường như rất khó nhưng một khi buông bỏ được thì hạnh phúc có mặt tức thì!
Không có gì đáng phải sợ hãi hết, dù là mất mác hay khổ đau! Mọi thứ sẽ qua thôi vì tình thương và sự bình an vẫn có mặt trong bạn tự bao giờ!

Dẫu là một hạt bụi vương trên gót chân cuối cùng rồi cũng phải trả về con đường thế gian đầy hư ảo. Nhân sinh mộng mị có thứ gì say đắm lại trói buộc khiến đôi tay này chưa thể buông rời?

Đến tựa cơn gió bay, về như tia nắng hạ, chỉ còn mấy mươi năm thôi, tự huyễn hoặc nhau để làm gì? Buông được gì thì buông, bỏ bớt được gì thì nên bỏ bớt!
Chỉ nên níu giữ lại chút bình yên, chút tỉnh thức thơ bé trong từng hơi thở ra vào... Nếu giả có bất chợt phải cất bước quay đi thì cũng có thể ra đi một cách đường hoàng, đĩnh đạc: nhẹ nhàng như một cánh hoa bay, trong lành như giọt sương mai đọng trên cành ngọn cỏ.
Chẳng quá ưu não, chẳng quá bận lòng...!
Thương một người vô thường thì ta phải chấp nhận sống với bản chất cố hữu vô thường của họ trong 3 phương diện.

1- Thân ảnh, hình dung đẹp đẽ này khiến ta say mê, điên đảo nguyện đánh đổi cả thế giới để chỉ được thấy mình trong đôi mắt xanh kia rồi sẽ bị bào mòn, tàn úa theo năm tháng thời gian.

2- Tâm vô thường, lúc lên lúc xuống, lúc nồng nhiệt lúc thì quá nhạt nhoà, chưa kể bao nhiêu là tâm hành giận hờn, trách móc, ghen tuông... khiến ta điên đảo, bất an, khổ sở.

3- Tình thương vô thường, tình thương này có lúc sẽ đầy lúc vơi, có thể từ người thương bỗng trở thành người lạ. Hiếm ai giữ được tình thương ấy đến hơi thở sau cùng, mà có giữ được tới đầu bạc răng long thì vách ngăn chia sinh tử luân hồi cũng làm ta lạc nhau mất. Chắc gì đã được hội ngộ kiếp sau mà giờ lại dành cho nhau những lời thề nguyện đời đời kiếp kiếp? Thương cho đến mấy rồi cũng phải xa rời..!
Vậy yêu thương ai không khổ?

Hãy yêu một người mà ta không phải chịu đựng cảm giác lo lắng ghen tuông, không phải sợ hãi khổ đau và sống trong thao thức, đợi chờ nhiều khi là vô vọng! Hãy yêu một người chấp nhận luôn bên ta và yêu thương ta vô điều kiện. Yêu bao nhiêu cũng được, thương mấy cũng chẳng sợ chia lìa! Người đó vẫn lặng lẽ lắng nghe, vẫn vỗ về khi ta gục ngã, vẫn luôn bao dung tha thứ dẫu ta có vụng dại, lỗi lầm! Tình thương của người ấy không vô thường như cuộc đời đầy hư ảo, luôn có mặt và hiện hữu trong ta dù có lạc trong vạn nẻo luân hồi! Hãy yêu một người như thế, ta sẽ không phải khổ đau, cuộc đời này, tình yêu này bỗng trở nên thiên thu bất diệt!

Hãy tìm cho mình người thương ấy đi! Người ấy ở ngay trong ta, chưa bao giờ rời xa và cũng chưa bao giờ sinh diệt. Chỉ là ta có chịu quay lại để tìm gặp hay không?

Dưới kia phố thị ồn ào, chật chội lắm, người thương muốn đi với mình, lên núi hái mây trời, gom gió bay, nhặt những hạt mưa rơi về trồng vào đất thơm quê mẹ?
Có phải chúng ta thường sống phụ thuộc quá nhiều vào cảm xúc của người khác và để họ can thiệp quá nhiều vào hạnh phúc cuộc đời mình? Chúng ta cố tìm cách làm cho người mình thương được hài lòng, vui vẻ như một cách nuông chiều cảm xúc của người khác mà quên mất bản thân?

Ta quên mất đi sự quay về để chăm sóc cho bản thân khi ta bị tổn thương, buồn đau hay tuyệt vọng.... Thay vì quay về ôm lấy ngay bản thân mình để chăm sóc, vỗ về và an ủi những thương tích trong ta thì thật tội nghiệp thay ta lại mong chờ người kia ban bố cho mình chút tình thương, chút cảm thông, lòng lân mẫn hay than trách và đổ lỗi ta đã chọn lầm người. Không phải chúng ta chọn lầm người mà chúng ta đã lầm khi đặt thanh xuân, cảm xúc, tâm hồn mình vào tay người khác thay vì giữ gìn và sống trọn vẹn với nó! Bản thân một người khi gây khổ đau cho người khác thì trong họ vốn đã quá nghèo nàn về cảm xúc, xối màu hiểu biết và cằn cỗi thương yêu, lấy đâu ra mà hiến tặng trở lại cho mình như ta mong muốn.
Dù cho là thân và thương đến mấy thì cũng đừng nên đặt cảm xúc, trao ước vọng của đời mình vào tay ai đó giúp ta nắm giữ. Bàn tay ấy cũng đang khổ đau, vô thường và vô ngã. Bàn tay ấy chẳng đủ vững chãi và yêu thương để dắt ta đi mãi mãi đến trọn con đường...!

Sự cao quý của một người ở chỗ họ có biết sống một mình hay không. Những ngọn núi cao thì chẳng cần phải dựa dẫm vào ngọn núi nào khác. Khi trong ta còn thấy thiếu thốn, tâm hành ấy sẽ kéo ta tiếp tục rong ruổi tìm kiếm để lắp vào chỗ thiếu của mình. Và cảm giác thiếu thốn chẳng bao giờ có điểm dừng, chẳng bao giờ chúng ta cảm thấy đủ và thoả mãn với những gì chúng ta có. Thậm chí khi đã có thứ ta đã tìm kiếm nhưng rồi chúng ta lại cảm thấy chưa đủ và muốn tìm cái tốt hơn. Rốt cuộc cả cuộc đời ta cứ chạy đi kiếm tìm như thế!
Thực ra cuộc sống không phức tạp như chúng ta nghĩ! Chúng ta làm cuộc sống của mình trở thành phức tạp bởi chính những ước muốn và mục tiêu mà chúng ta đặt ra cho cuộc đời mình. Người có nhiều khổ đau là do họ có quá nhiều thứ mong cầu và ước vọng. Hạnh phúc tự nó đã có mặt cho chúng ta chứ chẳng ở nơi nào xa xôi để tìm kiếm, chỉ là cần một sự quay về để nhận diện hạnh phúc mà thôi!
Và người thương, hãy tự tìm cho mình câu trả lời: hạnh phúc của người thương ở đâu?
"Tự chơi được với mình mới thanh cao!".

Chẳng ai kỳ vọng gì nhiều ở mình hơn việc thấy mình sống thảnh thơi, an lạc! Học, làm việc hay phụng sự, .v.v cốt yếu cũng chỉ là để yểm trợ cho việc tu hành, thế nên đừng quá đặt nặng vào công việc mà quên mất mục đích đẹp đẽ ban đầu ta đến với đạo! Khả năng của mình tới đâu thì cứ chấp nhận, an vui tới đó, muốn nhiều trong khi phước đức, khả năng của mình chỉ có bấy nhiêu thì lại thành ra tự mình làm mình khổ. Có thể sống được bình an giữa cuộc đời đầy biến động này đã là món quà vô cùng quý giá mà ta có thể dành hiến tặng cho cuộc đời rồi.

Những con người đang bị nhấn chìm trong đau khổ ngoài kia họ không cần ở người tu chúng ta quá nhiều bằng cấp, chức vụ... Cái họ cần đôi khi chỉ là được thấy: một sự vô uý, bình an!
Đến một lúc nào đó ta có thể để yên cho những mong chờ không cồn cào đói khát, đến lúc nào ta có thể nhìn những nỗi khổ niềm đau trong ta tự đến rồi đi bằng đôi mắt an nhiên không khiếp sợ thì khi ấy ta đã có thể đứng vững trên hai chân mình.
Vậy thì, chờ đợi có còn là hạnh phúc?

Ngắm đóa hoa dại bên đường cũng có thể mỉm cười, nhìn cơn gió thổi qua cũng có thể làm mình hạnh phúc! Đã bao lâu rồi chúng ta chưa ngồi lại uống trà với nhau?
Nơi này có trà thơm mùi mận chín, có gió trong lành, có cỏ mềm mượt gối chân và có mây trời che phía trước, người thương chỉ cần trở về với hiện tại, bình an sẽ nở ra ngay dưới từng bước chân người!
 
Có nhiều cẩm nang, sách hướng dẫn kỹ năng thoát hiểm, sinh tồn trong trong thảm họa, tai nạn trong đời sống thường ngày nhưng hình như chưa có cẩm nang hướng dẫn kỹ năng sinh tồn giúp bạn sống sót, bình an khi khổ đau trong đời bạn bỗng nhiên ập tới. Khổ đau có thể được ví như trận cuồng phong bão dữ, cơn địa chấn động đất hay cơn sóng thần hoặc biển lửa. Bên ngoài khổ đau dường như có vẻ không tàn khốc dữ dội nhưng sức tàn phá của khổ đau rất khủng khiếp bên trong. Nếu không thể quản lý khổ đau, chúng có thể phá hủy cả cuộc đời bạn và người thương của bạn, ghì chặt chúng ta trong biển luân hồi sinh tử đời đời không lối thoát. Nếu bạn đã từng trải nghiệm và sống và với nỗi khổ đau hoặc bạn may mắn chưa phải trải qua khổ đau nào đáng kể thì cũng hãy dành vài phút đọc và chia sẻ những kỹ năng sinh tồn này giúp bạn có thể sống sót với khổ đau của mình và hạn chế thấp nhất thiệt hại do nỗi khổ niềm đau gây ra. Tôi không phải là người nghĩ ra những kỹ năng sinh tồn này, tất cả là từ tuệ giác của Đức Phật và các vị thầy Tổ của chúng tôi truyền dạy lại, tôi chỉ là người rút tỉa và làm mới những kỹ năng sống này để cho bạn có thể tham khảo một cách dễ dàng hơn mà thôi. Nếu muốn biết thêm về con đường diệt khổ, xin mời bạn đến học và tìm hiểu từ kho tàng tuệ giác mầu nhiệm của Đức Thế Tôn, tôi rất hạnh phúc được chia sẻ cùng bạn.

Thích Đồng Tâm 5

 
....Lằn ranh giữa yêu thương và chấp thủ vốn dĩ nhạt nhoà, yêu thương một người hay chỉ để thoả mãn bản ngã của cá nhân dường như rất khó phân định. Vì tình yêu luôn trói chặt với sở hữu, dục ngã và mong cầu nên khi yêu người ta luôn muốn thể hiện dấu ấn cá nhân của mình trong cuộc tình đó. Thế nên luôn có một ranh giới chia cắt thực tại thành hai chiều tách biệt: mình, người mình yêu, hai ta và phần còn lại của thế giới. Trong khi đó, tình thương hay còn được gọi với những cái tên khác như tình yêu phổ quát (universal love), tình yêu bản thể, tình yêu đại đồng, tình yêu chân ngã không có nhu cầu thể hiện sự tồn tại của nó thông qua ngôn ngữ hay đòi hỏi chủ quyền.
...
Yêu trong lời nói, thương trong lặng im. Nói càng nhiều tình thương yêu càng trở nên nông cạn và hời hợt. Ngồi yên và lắng nghe thôi để cảm nhận, tình yêu thương chân thật là gì?
Nhân sinh đông đúc, hồng trần đầy thị phi, người đi lướt qua nhau nhiều vô kể, trong triệu triệu sát sa lại có đôi lần tương ngộ, trong vài lần tương ngộ hiếm hoi được đôi lần một đoạn đường sinh tử đi bên cạnh nhau, trong một vài lần ở cạnh nhau ấy chắc gì tìm được người vì nhau mà thấu hiểu? Bởi thế người trong nhân gian ngước mắt lên trời xanh, cúi đầu nhìn đại địa, cảm thán hỏi cùng trăng sao tuế nguyệt: “Quen biết đầy thiên hạ, tri kỷ được mấy người?”

... Người ta chỉ làm tổn thương nhau vì người ta chưa thấu hiểu. Nếu đôi mắt nhân sinh có thể nhìn thấu tâm can, thấu tận ngọn nguồn khổ đau của vô lượng kiếp luân hồi mà một người phải chịu đựng thì họ sẽ chẳng thể nào đành lòng chất lên vai của kẻ khác một chút khổ đau nào thêm nữa. Người gây ra khổ đau cho kẻ khác lại chính là những người đã hoặc đang ôm trong mình những dày vò, thương tích, tổn thương to lớn.
...Người có trí tuệ sâu và có tình thương lớn là người đủ dũng khí ôm nhận những nỗi đau của mình mà không phản kháng hay làm vung vãi nỗi đau của mình lên trên kẻ khác. Ngọn lửa khổ đau khi chạm tới những người này, chúng phải dừng lại và hoá thành những cơn gió, làn mây...vụt thoát lên trên chân trời tự do, cao rộng ngàn đời, để trên mặt đất chỉ có lại bình an và những cánh hoa vàng lặng lẽ rơi gối đầu không mộng mị. Một ngày, nếu ai đó gửi cho mình một gói quà chứa đầy khổ đau nước mắt, hãy cứ an nhiên trong lành mà mở nỗi khổ đau ấy ra xem, mỉm cười và gói ghém lại cẩn thận rồi cất vào nơi đâu đó của hư không. Đừng bận tâm hay trách móc người gửi tặng, không sao đâu, người ta chỉ là chưa thấu hiểu thôi mà!

Lòng chỉ muốn đơn thuần hạnh phúc nhưng tâm lại chối bỏ khổ đau, thế chẳng phải mình đã quá tham lam, vị kỷ? Một khi chấp nhận bước vào cuộc chơi thì cũng hãy hiên ngang mà đối đầu với thử thách. Chấp nhận trôi nổi giữa chốn hồng trần, thì cũng bản lĩnh mà giẫm đạp lên những chướng ngại, chông gai. Đời không cho ai cái gì tốt đẹp, vui vầy mà không để lại những tủi hờn, đau đớn. Muốn gót chân không lấm len bùn đất thì đừng cố chấp si mê mà bước vào vũng đời lầy lội, tối tăm. Thích cảnh thanh tịnh an nhàn thì tâm đừng chạy theo thị phi nơi trần cảnh. Qua một đêm dài lạnh giá, ngày mới nắng lên lại tươi đẹp rạng ngời. Người càng kinh qua nhiều khổ luỵ trần lao, trái tim từ quang bao dung ngày càng thêm rộng lớn.
......
Muốn hết khổ đau thì lòng đừng ôm quá nhiều mộng tưởng, muốn giải thoát khỏi luân hồi thì lòng đừng chất chứa tham ái thiên thu. Thương nhưng không nắm không tìm, khổ nhưng không đè, không tìm cầu hay trốn chạy.
Người làm khổ ta, khó tha thứ được thì cũng phải cố tha thứ bao dung, đối với chấp giữ trong cuộc đời, dầu khó buông được nhưng cũng phải buông tay mạnh mẽ. Dừng lại mọi sự mong cầu đó chính là đạo đức. Mọi sự đến đi trong đời cơ hồ như mây bay trên núi, nước chảy bên đồi, lên xuống gập ghềnh cuối cùng cũng xuôi về biển lớn.
Nơi tâm thức này này, đã có sẵn đầy đủ trí tuệ từ bi, hạnh phúc và tình thương vốn dĩ chưa bao giờ vắng mặt!
 
Tổn thương vì một ai đó cũng có nghĩa là chấp nhận cho những sai lầm của họ giày xéo lên sự tĩnh lặng và bình an của tâm mình. Khi chọn thương một người xa lạ, chính mình đã mở cánh cửa cuộc đời cho họ bước vào thì cũng hãy dũng cảm đứng lên mà mời họ ra khỏi tâm trí mình khi có quá nhiều thương tích, khổ đau. Yêu một người không có nghĩa là phải cam chịu và thoả hiệp với khổ đau do họ mang lại, thương yêu là cùng nhau hàn gắn vết thương và có thể khiến cho những ký ức khổ đau thăng hoa lên thành chân hạnh phúc.

.... Bước qua một nỗi khổ niềm đau, chân trời tự do lại thênh thang rộng thêm một đỗi, tha thứ được cho một thương tích của người, đường luân hồi lại lùi xa một đoạn. Khổ đau bây giờ có thể làm cho tim chúng ta bươm rách, nhưng sau này khi đi qua quay đầu nhìn lại, mình có khi phải cúi đầu cảm tạ những nỗi khổ niềm đau. Có lần mình đã từng nói, nỗi buồn nào cũng đẹp, khổ đau nào cũng đều dạy bài học từ bi. Nếu mình đã thấu hiểu khổ đau như thế nào thì chắc chắn mình sẽ không còn muốn gây ra những khổ đau như thế lên một ai khác nữa. Đó gọi là bởi vì thấu hiểu cho nên từ bi!

Và này người thương, hiện tại dầu cho đang sống trong khổ đau nhiều thế nào đi nữa, đừng sợ hãi, cứ hết lòng quán chiếu bản chất chân thật của khổ đau, khi đã học đủ bài học về khổ đau, chúng sẽ tự rời xa để nhường chỗ cho hạnh phúc bình an có mặt.
Dù đau nhưng em cũng phải đứng lên và bước tiếp, chân trời cao rộng phía trên, tinh khôi và trạm nhiên, tình thương vị tha vẫn còn tràn đầy nơi ấy....!

... Ngồi lắng lòng thật yên đối diện với trái tim mình để thấy thật rõ bản chất chân thực vẹn nguyên của những yêu thương ban đầu và trả lời một cách thành thật xem rằng, mình yêu thương một người vì muốn họ được hạnh phúc hay chỉ vì muốn mình được hạnh phúc? Nếu tình yêu thương kia căn bản đặt trên mưu cầu hạnh phúc cho bản thân, mình chỉ là một kẻ đi vay mượn yêu thương đầy vị kỷ. Khi họ chọn lựa rời xa để tìm hạnh phúc mới, mình cũng không có lý do gì để oán trách trong cuộc tình này. Không có lỗi lầm, chỉ là hết duyên, và chúng ta chỉ là người không phù hợp trong sự lựa chọn của một ai đó trong thời điểm hiện tại. Nếu thương một người vì mong muốn người mình yêu thương được hạnh phúc nghĩa là bạn đã tiến lên một bước rất dài trên con đường thương yêu hướng thượng thanh cao.

...Ai đã từng chờ một người nơi xa mới biết nhung nhớ cấu cào bình an nhiều bao nhiêu và ai đang mong một ngày mai tương lai tốt đẹp mới hiểu được những vết hằn sâu thất vọng, chán chường ngao ngán dường nào. Ấy vậy mà chúng ta lại vẫn thích hy vọng, đợi chờ, ngây thơ đặt mình vào trò chơi sinh mệnh: được - mất, có - không như một cách tìm cầu sự cứu rỗi, niềm an ủi, vỗ về, cơ hồ như ru ngủ mình cho qua những ngày tháng khổ đau mộng mị.

... Dù hiện tại có đang ngập ngụa trong vũng lầy của lo sợ, đau thương thì hãy nhớ rằng đây không phải là điểm cuối cùng hay sự kết thúc. Mọi thứ đến đi không hề vô cớ. Khổ đau, mất mác chẳng phải đã dạy cho ta rất nhiều bài học làm người? Cuộc đời suy cho cùng không có gì đáng sợ. Thứ đáng sợ nhất chính là ảo tưởng về một nỗi sợ hãi chưa được nhận diện ra về hình hài chân thật của khổ đau...
Chỉ những ai đã trải qua những ngày tháng dài với bao bộn bề, nặng nhọc bỏ lại sau lưng bao ồn ào, náo nhiệt, người ta mới cảm nhận được giá trị của tĩnh lặng và bình an đáng giá bao nhiêu!

Ngồi uống trà cùng mây và gió bay, nghe tiếng chim, tiếng thú rừng hoà trong vệt nắng ươm vàng đậu thật khẽ trên vai, hạt hư vô nào thả những giấc mơ rơi xuống trời không mộng mị, để người hành giả dù ngồi một mình cũng vẫn tự tại an nhiên.
Bình yên, hạnh phúc của bạn là mộng hay thực, có biết được không, chỉ cho tôi với!

Mình thích đi thiền hành dưới những tàng lá thu phong vào mỗi buổi chiều thu trong veo như thế! Đôi khi dừng lại bên vệ đường ngắm nhìn những đoá hoa rơi theo những cơn gió trong lành như từng giọt thời gian khẽ khàng rớt qua những cành lá. Vạn vật vẫn trôi chảy không dừng và có chắc có lẽ chúng ta cũng chưa bao giờ biết dừng lại. Dừng lại một chút để thở và cười, để ngắm bình minh huy hoàng mỗi sớm mai, để bớt chút lao xao của kiếp người mệt mỏi và đôi khi dừng lại một chút để thấy mình trong những hình hài khác biệt nhưng thực sự chẳng khác biệt bao giờ!

Mùa thu nơi đây làm mình nhớ về mùa thu ở quê nhà, nơi ấp ủ và dưỡng nuôi tôi bằng hương cốm mới, bằng lá bàng chín đỏ au trong sân trường và bằng những lời ru, câu hò của mẹ. Thực tập nhìn sâu vào mùa thu để thấy quê nhà luôn có mặt khắp nơi nơi! Mình vẫn nhớ lời thầy dạy "tăng thân khắp chốn, quê hương nơi này..!"
Mùa thu đẹp quá chừng! Người thương có thấy mùa thu chưa?
Đảo quốc đang chuyển mình vào mùa mưa cuối, mùa của những chiều mưa thường hay về trễ, mưa mang theo mây mù che phủ những rặng núi bao quanh. Vùng cao nguyên Palekelle xanh thẳm lồng lộng gió ngàn năm, ôm ấp và chở che bởi những tán rừng cây kumbuk cao vun vút che rợp cả những ngọn đồi trùng điệp. Mưa gột rửa vi trần và làm mọi thứ trở nên tĩnh lặng, mới mẻ như đôi mắt trầm tư vừa bước ra từ giấc thiền sớm khuya. Cứ mỗi chạng vạng, tiếng tụng kinh của những ngôi cổ tự trên những đỉnh đồi cao trầm bỗng lại vang rền khắp núi non. Bầy chim frêgat đỏ cánh đen gù gù theo tiếng kinh cầu trong những hốc cây khi ánh trăng vượt lên những tán mây bàng bạc. Quanh đây nơi nào cũng là bao la rừng và nơi nào cũng có những con đường thiền hành rất đẹp.
Tôi xoè bàn tay đón giọt mưa treo dưới đuôi chiếc lá bồ đề, giọt nước lăn dài qua lòng bàn tay rồi thấm vào da thịt. Hạt mưa giờ đã hoà với tôi làm một. Tôi đi tìm hạt mưa trong tôi rồi tôi tự hỏi thân xác này làm bằng bao nhiêu giọt mưa, bao nhiêu hạt bụi cõi trần, bao nhiêu cơn gió bay và bao nhiêu làn hơi ấm? Còn lại gì ngày mai khi một trong bốn đại của hình hài thôi không còn kết tụ? Gió trả lại trời, nước trả lại đại dương, bụi về đất lành và hơi ấm sẽ đi sưởi cho những mùa đông giá rét. Rồi tôi lại trở lại cuộc đời với nhiều hình hài khác biệt. Nơi nào cũng có tôi và tôi lại tiếp tục rong chơi trong muôn vàn biểu hiện của cuộc đời. Chẳng có sinh, chẳng có diệt, không có đến cũng chẳng có đi…
Phương ngoại phương, trời tự tại là nhà!

....Vì đâu mà chúng ta xa nhau? Cái gì có thể chia cắt tình thương và sự hòa hợp? Chẳng có gì khác ngoài sự thiếu cảm thông và thấu hiểu! Vì sao mình và người kia thiếu sự truyền thông và hòa hợp? Tự xét lại bản thân rằng mình có thật sự biết lắng nghe? Mình có biết nói lời ái ngữ? Giữa mình và người kia có gì nội kết gì không? Mình thương người kia hay thương bản thân mình? Chúng ta phải cẩn thận lắm để đừng mắc vào cái bẫy của yêu thương và vị kỷ do ngộ nhận mà ra. Mình luôn tự hào là con Phật, mình phải hành xử thế nào cho giống Phật. Đi như Phật đi, nói như Phật nói, làm như Phật làm và yêu thương như Phật yêu thương tất cả!
Cuộc đời ngắn lắm, chúng ta có bao lâu để bên nhau để mà giận mà hờn?

Trang kinh sáng nay tôi nghe có mùi hương của cỏ kossa, nghe tiếng gió và cát sông Hằng, nghe hoa trời rơi thành thảm dưới bước chân. Và cũng trong trang kinh, tôi nghe tiếng khổ đau của kiếp người, tiếng hải triều dâng vang dội đâu đây.
Tôi muốn được nghe ai đó gọi đúng tên tôi lúc này để tôi giật mình tỉnh thức, để tôi biết mình đang vẫn còn chìm nổi lênh đênh. Tôi thích dệt những nỗi khổ niềm đau của tôi vào những lời kinh: những lời kinh của lòng và những lời kinh của đời. Những lời kinh dệt cho riêng mình bằng kim trí tuệ và chỉ từ bi.

Trốn tránh và đè nén khổ đau không phải là cách hành xử thông minh và thích hợp. Khổ đau nên được nhận diện bằng chánh niệm, chuyển hoá bằng tình thương. Tất cả những gì Phật dạy chỉ nằm trong một câu đơn giản "sự có mặt của khổ đau và chuyển hoá khổ đau”. Khổ đau cũng vô thường, cũng sinh trụ dị diệt như bao thứ vô thường khác.
Rồi tất cả sẽ qua thôi, chẳng còn thứ gì ở lại!
Mình thích uống trà và ngắm hoa rơi. Ngắm hoa rơi và cũng để ngắm cái vô thường đang rơi trước mắt...

Thích Đồng Tâm 4

 
....Đời người có bao nhiêu mùa xuân sắc? Tự tìm một mùa xuân miên viễn cho mình ở đâu trong vô vàn bước chuyển nhỏ nhiệm của thời gian? Là đóa hoa đang nở bừng hay héo úa, là hạnh phúc hay nỗi khổ niềm đau của kiếp người hay trong muôn trùng sinh diệt, thời khắc nào ta có mặt đích thực, thời khắc ấy là thời khắc thiên thu.

Vậy là mình đã xa Việt Nam thật rồi đó! Mới ngày nào chúng ta còn đi thong dong trên các con đường thật đẹp ở Việt Nam giờ lại có mặt ở đảo quốc Sri Lanka xinh đẹp này! Cũng những con đường đầy cỏ hoa, những rừng cây bạt ngàn nắng gió nhưng khoảng cách thời gian và không gian nếu đong đo thì có lẽ sẽ không dài và xa hơn nỗi nhớ!

Trầm Hương biết không, khi vừa đặt chân lên đảo quốc này một cảm giác vừa lạ lẫm vừa thân quen dâng đầy trong tâm thức. Cảnh vật còn hoang sơ tĩnh mịch như thời Đức Phật. Những tu viện cổ kính giản đơn đến không ngờ nép mình trên những ngọn đồi đầy cây xanh lộng gió. Phật tử Sri Lanka rất hiền lành và dễ mến. Khuôn mặt họ thật phúc hậu và từ ái mà chỉ cần Trầm Hương nhìn một lần là ấn tượng không quên. Mình thích đôi mắt của người Sri Lanka, đôi mắt sâu thẳm như hồ nước mùa thu, long lanh như bầu trời xanh không mây gợn!
Trầm Hương biết không những con đường ở đây đẹp lắm! Đường mòn quanh co, uốn dài theo triền đồi đầy cây cỏ. Đặt từng bước chân trên con đường nhỏ, ý thức từng bước chân đi theo hơi thở ra vào. Thở vào, đã về, thở ra đã tới…! 

Bài tập thở đơn giản ấy sư ông dạy chúng ta thực tập mỗi ngày Trầm Hương nhớ không! Nhờ những bài tập ấy mà mình thấy quê hương đích thực của mình ngay bên cạnh. Nỗi nhớ quê nhà cũng dần nguôi ngoai. Trước lúc rời xa Việt Nam mình tự hỏi quê hương mang theo hay quê hương bỏ lại. Thế là mình quyết định mang cả quê hương theo cùng trái tim mình. Hơi thở nhiệm mầu giúp mình có mặt bây giờ và ở đây. Tăng thân khắp chốn, quê hương nơi này! Mình biết Trầm Hương còn đó cho mình, quê hương còn đó và Tăng thân cũng còn đó! Chỉ cần trở về thì tất cả sẽ có mặt ngay thôi phải không!
Minh sẽ đi từng bước chân thật cẩn trọng cho mình và cho cả quê hương….

“.... Giữa thời buổi lao xao như bây giờ, người ta ít có thời gian dành cho nhau và dù có ngồi cạnh nhau đi nữa thì họ cũng chỉ chăm chú vào màn hình điện thoại mà quên mất người kia đang ở bên cạnh mình. Quà tặng cho nhau đâu chỉ có tiền bạc hay vật chất. Có những thứ rất dễ dàng để chúng ta có thể hiến tặng cho nhau hàng giờ, hàng ngày mà chẳng bao giờ sợ vơi cạn: hiến tặng tình thương, hiến tặng sự có mặt, hiến tặng sự im lặng và hiến tặng sự tỉnh thức của mình.
Có lần bạn Gió Trong Lành nói với tôi "Tự chơi được với chính mình mới thanh cao". Thật vậy! Sự cao quý của một người ở chỗ họ có biết sống một mình hay không. Nếu trong tâm ta vẫn còn thấy thiếu thốn, tâm hành ấy sẽ kéo ta tiếp tục rong ruổi tìm kiếm để lắp vào chỗ thiếu của mình. Và cảm giác thiếu thốn này sẽ chẳng bao giờ có điểm dừng, chẳng bao giờ chúng ta cảm thấy đủ và thoả mãn với những gì chúng ta có....”

Người thế gian ôm trong mình căn bệnh si tình dại khờ đến tội nghiệp! Gom góp tất cả sự cô đơn sầu muộn, gặm nhấm quá khứ cùng những ký ức nhạt nhòa, đem nấu làm thành từng bữa tháng năm. Cũng vì người tự thấy mình có sự chia riêng: ta – người, tha – kỷ, chẳng ngộ tánh nhất thể đồng quy nên vẫn khiến tâm tư còn lang thang, cô độc.

Dù có được may mắn ngự trên cánh sen vàng, nếu tâm không chân, ý không thuần, lòng vẫn gợn nhiều bi luỵ. Nước mắt nhân gian không chỉ rơi giữa cảnh đời thế tục, nơi cửa thiền một chút mong cầu cũng làm rơi rụng nỗi ưu tư. Thù thắng thay được khoác chiếc y vàng, đầu phủi sạch những cấu trần ái ố. Người biết thế, lòng hãy dành trân quý, hiện tại này vụt mất sẽ chẳng thể tìm lại thiên thu.

Trên cánh sen vàng ai biết được, mở đôi mắt thương nhìn đời, người bỗng thấy trời xanh!
Đừng than trách số phận sao lại đặt lên vai ta quá nhiều khổ đau, khó khăn, chướng ngại. Suy cho cùng, khổ đau, khó khăn, nghịch cảnh cũng như mũi tên do chính chúng ta bắn ra, du hành một vòng rồi quay ngược trở lại bắn trúng vào chính bản thân mình. Nếu thứ mình phát ra không phải là mũi tên mà là một bông hoa thì cái quay trở lại nhất định là đóa hoa chứ không thể là cung tên hay giáo mác. Bình yên không thể cầu xin ban cho hay kiếm tìm ở một nơi nào đó. Bình yên bắt đầu trong từng tâm niệm nhỏ nhoi của mỗi con người. Kho tàng tuệ giác của Đức Phật đồ sộ to lớn, nếu như không có đủ thời giờ để học và hành thì chỉ cần ghi nhớ một điều duy nhất: giữ tâm ý trong sạch!
Khi tâm ý trong sạch, ý niệm bình yên, lời nói và việc làm tự nhiên đoan chính. Bình an không xa, bình yên ở ngay đây, ngay hiện tại bây giờ, bình yên trong từng ý niệm.

... Khổ đau hay nghịch cảnh cũng vậy, chúng đều cần thiết cho sự trưởng thành của từ bi và trí tuệ. Nhờ khổ đau chúng ta mới thấy được bản chất của thực tại, nhờ khó khăn ta mới học được sự nhẫn nại và rèn luyện định lực của chính mình. Không có gì trên đời này là thừa thải, dù là một hạt bụi, một giọt nước, một chiếc lá cây cho đến những khổ đau, nghịch cảnh .v.v. tất cả đều hiện hữu với một sứ mệnh nào đó cần thiết cho sự thăng tiến về chiều kích vật chất lẫn tâm linh. Sự hiện diện của một hạt bụi cũng quan trọng cần thiết như sự tồn tại của cả trái đất. nếu không có hạt bụi thì trái đất cũng không còn là trái đất, không có người thì cũng chẳng có ta, không có cái này thì cũng không có cái khác. Muôn sự nương nhau biểu hiện trong mối liên kết trùng điệp không dừng.

Đảnh lễ chân dung đức Phật Thế Tôn, cũng xin cúi cúi đầu đảnh lễ sự hiện hữu nhiệm mầu của một hạt bụi.
Thời gian một kiếp người không đủ nói lên chiều dài sâu xa của đoạn đường luân hồi sinh tử. Có thể sẽ là nghìn kiếp vạn năm bôn ba lưu lạc hoặc cũng có thể chỉ là một sát-na mong manh bỗng chốc trí tuệ sáng bừng. Những ước định đời người thường bị giới hạn trong nghịch cảnh và khổ đau.
Khổ đau ai ai cũng e ngại, dục lạc cố cản cũng lại lao vào. Người chỉ muốn phần an yên, phần đắng cay chẳng ai thay ta nhận lãnh! Ước vọng bình yên vốn dĩ chẳng khó tìm, chỉ cần lòng người chịu buông tay không tranh đoạt, không mong cầu, không nắm giữ, không tạo tác, vô sự tại đây, rỗng rang có mặt.
....
Cuộc đời một người như một đồ thị hàm số, tung hoành lên xuống theo ẩn số cao thấp ngắn dài, giao điểm nông cạn hay thâm sâu thì cuối cùng cũng đi ngược trở về gốc Chân Không ban đầu của thực tánh. Khổ đau không đáng lo sợ, quan trong là ta nhận ra được gì từ chính những nỗi khổ niềm đau để đứng lên chấp vá lại trái tim mình. Đừng lo sợ, đừng hoang man, cứ ôm trái tim sáng trong mà đi vào cuộc đời với tâm hồn rỗng lặng, mắt thắm từ bi, ba bước trên đường liền có thiện thần đưa chân dẫn lối, người đồng lý tưởng, cảm ứng tất thành, giữa chốn nhân gian, người không cô độc.
Mọi sự rồi lại qua, ta rồi sẽ bình yên trở lại.
Không sao đâu, em rồi sẽ ổn thôi mà!

Thích Đồng Tâm 3

 
Nếu người thương nhìn kỹ vào cuộc đời này người sẽ thấy rằng có một quy luật chung trong vũ trụ: mọi thứ sẽ hiến tặng và cho đi chứ không giữ bất cứ thứ gì cho riêng nó. Áng mây cho đi bóng mát, sự thảnh thơi; cơn mưa tưới mát cho cây cỏ ruộng đồng; cây cỏ hoa lá cho đi hương lành trái ngọt; mặt trời cho đi ánh sáng và hơi ấm tới muôn loài và mọi thứ trong tự nhiên luôn cho đi và không lưu giữ và thọ nhận bất cứ điều gì từ chính nó. Vì vậy cho đi tất cả, sống vô ngã vị tha mới đúng với quy luật tự nhiên của vũ trụ.

Người không cần phải cố gắng để thương một ai đó hoặc cố gắng làm cho ai đó thương mình. Người cũng không cần phải cố gắng ngăn mình không ghét ai đó. Điều đó chẳng có chút ý nghĩa gì hết! Nếu là tình thương chân thật thì không cần phải cố gắng hay chế tác.
Thương hay ghét cũng chỉ là trò đùa hóa hiện của bản ngã. Mình có thương hay không chẳng quan trọng bằng việc biết mình đang như thế nào. Chỉ cần sống với cái biết trọn vẹn về tình trạng của mình là đã đủ đầy cho tiến trình của sự giác ngộ. 

Tịch tịnh không nằm ở sự ghét hay thươn Tịch tịnh là sự vắng lặng của tâm khi không còn kẹt vào hai bờ thương - ghét!
Nếu người chọn yêu một áng mây bay vì sự tự tại thảnh thơi, bồng bềnh của nó thì cũng phải chấp nhận sự tự do bay bỗng của áng mây trên bầu trời cao rộng! Nếu bạn chọn yêu một dòng sông vì sự mát mẻ trong lành thì cũng phải chấp nhận một ngày dòng sông sẽ rời đi và đổ về biển cả. Nếu bạn chọn yêu một đóa hoa vì sự rực rỡ kiêu sa thì cũng phải chấp nhận cái thời khắc úa tàn rơi rụng của đóa hoa ấy. Và … nếu chọn yêu một người vì bất cứ một điều dễ thương xinh đẹp nào, thì cũng phải chấp nhận và yêu luôn tất cả những điều không dễ thương xinh đẹp còn lại!

Tình yêu thương khi có chọn lựa chắc chắn sẽ mang lại khổ đau. Chỉ có lòng từ bi, vượt lên trên tất cả, không mang lại khổ đau đơn giản là vì khi thương không chọn lựa!
 
Sáng nay người thương khóc phải không? Nước mắt của người đã hoá thành những cơn mưa, giăng kín cả con đường phía trước. Những cơn mưa rột rửa và thanh tĩnh bụi trần cũng giống như giọt nước mắt từ bi của người làm thanh tĩnh những nẻo u mê, lênh đênh, chìm nổi còn ẩn tàng trong tâm thức!
Từ bi không chỉ biểu hiện trong hình tướng của những nụ cười, từ bi còn biểu hiện trong hình hài của những giọt nước mắt!
 
Chúng ta thường cố gắng quên đi những điều mình không mong muốn, cố gắng quên những ký ức buồn thương, những nỗi đau khổ bi lụy hồng trần, cố quên người đã từng rất thương nhưng để lại nhiều thương tổn.
Ai cũng có nhiều thứ muốn quên nhưng duy chỉ có quên đi bản thân mình để sống trọn lòng với thực tại thì chẳng mấy ai chịu học!
 
Khi người đi qua cơn giông bão, an hay bất an, chấp nhận hay không chấp hạnh, hạnh phúc hay khổ đau cũng chỉ là biểu hiện của thái độ ước vọng mong cầu của mình với cơn bão ấy. Nếu có thể nhìn vào tâm bão, người thương sẽ thấy tận cùng cũng những nhiễu loạn là bình yên.
Cũng vậy, tận cùng của khổ đau là niềm hạnh phúc!
 
Có những khoảnh khắc, những biến cố đến bất ngờ làm mình sợ! Nỗi sợ từ đâu ập tới làm mình chênh vênh! Mình nghĩ nếu phải rời xa cuộc đời này bây giờ mình có thể thanh thản ra đi và không luyến tiếc gì không? Rồi mình cũng nhận ra, vẫn còn thứ gì đó khiến mình lưu luyến. Tâm còn đang âm thầm nắm giữ thứ gì.
Ngồi yên và nhìn nỗi sợ thật trầm tĩnh: “Nỗi sợ của mình đây à?”
Tự cười bản thân, thật khờ khạo! Cười vì thấy ra có cái gì đâu mà sợ, chỉ là em bé ảo tưởng của mình, lâu lâu em bé ấy tới thăm, coi sống thế nào!
 
Mỗi người một nỗi niềm, một hoàn cảnh, một sự lựa chọn riêng. Khi một người buộc phải lựa chọn ở lại hay rời đi, thương hay không thương…. dù thế nào thì lựa chọn đó cũng đúng. Đúng là đúng với thực tại nhân duyên mà họ chọn lựa tiếp xử với cuộc đời này chứ không phải đúng hay sai với sự mong chờ và kỳ vọng của mình với họ.

Không có đúng và sai trong một lựa chọn, chỉ là mình có thể sống an ổn với lựa chọn đó không hay để sự chọn lựa kia trở thành vết thương tích hằn sâu ám ảnh đời mình!
Nhìn nỗi buồn với sự chấp nhận và bao dung, nỗi buồn bỗng trở nên thật hiền, nỗi khổ đau nào cũng trở nên thật đẹp!
 
Dù người có cố gắng níu giữ những ký ức đẹp đẽ về nhau hay cố quên những vết hằn đau thương còn vương lại thì tất cả cũng chỉ là khói sương không chạm tới được. Người dám chân chính bước trên thử thách, chân dẫm đạp khổ đau thì trí tuệ mới có thể nảy mầm yêu thương trên mảnh đất khô cằn của thực tại.
Chơi được với khổ đau của chính mình, người mới gọi an nhiên!
 
Có những người lấy lý tưởng, quan niệm, lề lối và chủ kiến mà mình đang theo đuổi tôn thờ để gây ra tổn thương cho kẻ khác nếu họ hành xử trái với những tiêu chuẩn mà mình đang theo đuổi! Chúng ta có phải đang nhân danh rất nhiều thứ và sử dụng quá nhiều nhãn hiệu để dán lên người khác và cả bản thân mình?
Thời bây giờ, tìm được ai đó thương một người không vì một điều gì, thật khó!
 
Không phải lúc nào cuộc đời cũng đúng hẹn với mình, nhiều lúc ta bị đặt vào những lưng chừng dở dang và ngang trái. Vì không nhìn thấy được sự thật ẩn giấu đằng sau nên mình thường trách móc cuộc đời này sao bất công và tệ bạc! Nếu không trễ nãi và dở dang thì làm sao những phi thường kỳ diệu đằng sau sẽ đến đúng thời trong sự vỡ oà, không mong đợi?
Mọi cớ sự đều có nguyên nhân tồn tại bí ẩn của nó và việc của chúng ta là đón nhận mọi thứ đến đi trong thanh thản và mỉm cười!
 
Chúng ta không phải là gì cả!
Bỏ lại hết những chức vụ danh vọng, tài năng học thức hay nhãn hiệu thế gian lại đi! Chúng ta thực sự chẳng có gì để nắm giữ, phô bày và thể hiện.
Chúng ta chỉ là những con người bình thường đến thế gian này chỉ để thấy ra sự thật…!
 
….Người đồng lý tưởng, cảm ứng tất thành, giữa chốn nhân gian, người không cô độc!
Người ta mất một đoạn thời gian rất ngắn để yêu thích một cái gì, mất thêm một quãng thời gian dài để theo đuổi đạt được, mất thêm khoảng thời gian khá dài để nắm giữ rồi chẳng bao lâu lại bắt đầu cảm thấy bình thường, không còn háo hức như trước, chỉ khi mất đi, họ bắt đầu hối tiếc và khổ sở dằn vặt bản thân, điên cuồng níu giữ, tìm kiếm lại điều mà họ đã từng đánh mất vì không trân trọng. Họ lại tiếp tục loay hoay trong kiếm tìm, níu giữ, kiếm tìm...Vòng lặp đó cứ trở đi trở lại, cho đến khi nào họ chịu buông tay...!
Thôn trang đã vào đầu mùa sen nở, gió chở hương dạo khắp núi đồi, trời trong xanh, cỏ hoa an nhiên mỉm cười bên tách trà sớm tối. Cúi xuống xin đại địa vài đoá sen bách diệp Tây Hồ, ngẩng đầu chắp tay mượn núi xanh non thẳm dăm ba đọt trà non mời khách quen thưởng ngoạn.
Ngày tháng nghiêng rơi, thời gian rụng lãng đảng trên mái đầu lấp lánh, giữa muôn vàn sự đổi thay đầy hư ảo, ta và người đang ngồi uống trà bây giờ, lòng đã thấy được nhau chưa?
…. Mai này, nếu vì một chữ tình truân chuyên hay chữ duyên lận đận, có buông đôi tay rời xa nhau thì cũng có thể an tĩnh mỉm cười. Tụ tán, hợp tan cũng do duyên nợ ân tình, nghiệp này chẳng phải đã vay từ muôn kiếp. Người có thể đi với nhau được một đoạn đường sinh tử, ta chẳng thể vì ân nghĩa đời này hữu duyên hội ngộ mà tha thứ và hướng phúc cho nhau, dù đã có lần khoé mắt hao gầy, lệ đẫm đài hoa, yêu thương chưa bao giờ trọn vẹn.

Cảm ơn người vì những khổ đau và cả niềm hạnh phúc, lại giúp cho ta rút ngắn thêm một đoạn luân hồi, đường đến với chân như gần hơn một đỗi. Người buông tay, đường ta đi cũng thênh thang rộng lớn, tháng năm này bình an cũng chẳng nằm ở tay ai. Tự mình làm chủ đời mình, nắm hay buông là do mình định đoạt.
Cảm ơn người, năm ấy đã chọn buông tay....!

Mình thích hẹn hò với sự cô đơn! Vì trong tận cùng của sự cô đơn, mình chẳng còn phải bận lòng về được và mất, chẳng thấy mình hay người, tịch tịnh, an nhiên và cô độc. Nếu còn thấy gì thì chỉ còn thấy một sự đến đi lặng lẽ, khổ đau cũng tan biến như hư không, hạnh phúc cũng chẳng thể giải bày, niềm cô đơn này người thương có muốn cùng mình hò hẹn?
Em hãy cứ an nhiên như đoá hoa kia, cứ tự tại sáng trong, cứ rực rỡ một lần và sống hết lòng với thực tại, khi tàn phai tới em vẫn đẹp theo cách của riêng mình!

...Người có trí tuệ sâu và có tình thương lớn là người đủ dũng khí ôm nhận những nỗi đau của mình mà không phản kháng hay làm vung vãi nỗi đau của mình lên trên kẻ khác.
Một ngày, nếu ai đó gửi cho mình một gói quà chứa đầy khổ đau nước mắt, hãy cứ an nhiên trong lành mà mở nỗi khổ đau ấy ra xem, mỉm cười và gói ghém lại cẩn thận rồi cất vào nơi đâu đó trong hư không. Đừng bận tâm hay trách móc người gửi tặng, không sao đâu, người ta chỉ là chưa thấu hiểu thôi mà!

Tỉnh giấc giữa đêm, nỗi đau rơi lệ khóc thương giữa màn đêm tĩnh lặng, tánh giác nhẹ nhàng đến bên cạnh, nhìn thật sâu và ôm nỗi đau vào lòng.
“Đau à, em chỉ là ảo tưởng sinh ra từ bản ngã! Nỗi đau nào cũng đẹp. Không sao đâu, em rồi sẽ ổn thôi mà!”.

Đã lâu không gặp, người vẫn còn biểu hiện đẹp đẽ với bình yên? Nếu có mệt mỏi quá thì hãy buông xuống, pha tách trà và thở nhẹ! Phút giây này không bình yên thì chờ đến bao giờ?
...Người trong thiên hạ thường nói với nhau về cái thú đau thương ngày cũ, vẽ suy tư bằng màu khổ lụy hồng trần, khắc sâu vào tâm khảm bởi những nỗi nhớ thương, rồi bi lụy tháng ngày bất định. Đừng giày vò bản thân, cũng đừng vui trong thụ hưởng, cảm giác đau thương sẽ bạc đãi, giam hãm thân tâm trong sự hối tiếc của chia lìa. Cũng đừng biến ở mình thành những kẻ đơn độc giữa chốn phồn hoa, lạc lối giữa hai bên bờ mộng thực.

....Mấy ai chịu quay về sống với cái điềm nhiên, lòng không lao xao, ý thường vắng lặng, một cánh đào rơi trên đất, đại địa thênh thang hà cớ sợ không có chốn nương về?
... Ngoài kia mưa gió nhiều, mệt mỏi lắm phải không? Về đây đi, có trà, có hoa vẫn cùng em bầu bạn!
.....Bên cửa thiền, hoa rơi hoà vào ánh trăng vàng óng ánh, bây giờ và nơi đây, người cũ, trà cũ, ký ức cũng nhạt nhòa ....!
.... Rồi thì ta là ai đây giữa những bộn bề mất được? Giọt nắng bên trời nào rơi rụng giữa hư không ...
... Thương một người, bằng tất cả ngũ uẩn thênh thang, ta nguyện xin cùng nhau có mặt...!
....Mai này, nếu vì một chữ tình truân chuyên hay chữ duyên lận đận, có buông đôi tay rời xa nhau thì cũng có thể an tĩnh mỉm cười. Tụ tán, hợp tan cũng do duyên nợ ân tình, nghiệp này chẳng phải đã vay từ muôn kiếp? Người có thể đi với nhau được một đoạn đường sinh tử, ta chẳng thể vì ân nghĩa đời này hữu duyên hội ngộ mà tha thứ và hướng phúc cho nhau, dù đã có lần khoé mắt hao gầy, lệ đẫm đài hoa, yêu thương chưa bao giờ trọn vẹn.

.... Cảm ơn người vì những khổ đau và cả niềm hạnh phúc, lại giúp cho ta rút ngắn thêm một đoạn luân hồi, đường đến với chân như gần hơn một đỗi.
Cảm ơn người, ngày ấy đã chọn buông tay....!
Một đời người thực không quá ngắn, cũng không quá dài, lâu mau hay dài ngắn cũng chỉ là ảo tưởng sinh ra từ bản ngã. Thời gian chẳng cố ý thay đổi chúng ta, chỉ là chúng ta cố tình muốn thay đổi mọi thứ.
Giờ còn gặp nhau, bên cạnh nhau thì cứ chân thành, vui vẻ, thấy biết nhau trong sáng tỏ. Ở ngay trước mặt nhau giây phút này, trọn vẹn cho nhau đã là khó, huống gì hứa chuyện tương lai!
Đừng nói chuyện mai sau!
Bây giờ, ta và người đang ở đây, là đủ!

Ôm trong lòng khối khổ đau giống như bị một viên đạn cắm sâu trong da thịt, thời gian không thể chữa lành, chỉ có thể làm lành bề mặt vết thương và khối khổ đau kia vẫn còn cắm sâu bên trong tâm thức. Chỉ khi chúng ta dám mổ xẻ vết thương mình ra, dùng chánh niệm tỉnh giác để nhìn cho thật rõ để xem bản chất chân thật của nó là gì ... khi đó khổ đau sẽ hoá thành trí tuệ. Chỉ những ai có thể sống trọn vẹn khổ nỗi khổ đau của chính mình, người ấy mới có đủ tư cách để nói về trí tuệ! Nắm chặt mớ cỏ xước đầy gai nhọn trong tay, có lúc vì đau quá cũng nghĩ tới buông bỏ nhưng lại không đành lòng, càng nắm chặt tay càng bươm rách. Đến một lúc không còn giữ được, buông tay ra thì cũng chẳng còn gì, trải nghiệm nỗi đau, phải thật đau, đau đến mức chẳng còn trong giới hạn có thể chịu đựng được nữa thì nỗi đau mới có thể hoá thành trí tuệ.
Phượng hoàng lửa chỉ có thể tái sinh, khi nó bị đau khổ đốt thành tro rồi từ đống tro tàn, nó mới có thể tái sinh và bừng sáng...!

Thích Đồng Tâm 2

 
Thấy ai đó đang trong tình trạng bơ vơ, bấp bênh, thống khổ nên mình xót thương và muốn giúp đỡ. Tình thương đó không khó tìm. Nhưng có thể nhìn mọi người mọi loài mà không khởi tâm sân, dù là người mang tới cho mình nhiều khổ đau phiền luỵ thì không dễ gặp!
Người có thể nhìn mọi thứ với tâm không sân là người có lòng đại bi trọn vẹn. Không cần cố gắng để có tâm yêu thương rộng lớn.
Cố gắng thương tức là trong lòng đã không thương. Từ bi do cố gắng mà thành cũng chỉ là từ bi gắng gượng! Đó không phải là từ bi!
 
Những ngày mưa ngồi với tách trà nóng bên hiên thềm ngôi cổ tự, lắng nghe tiếng chuông cất lên bản hoà tấu sinh diệt muôn trùng với gió bổng mưa bay. Nghe mùi nước mưa ngọt mát chảy xuyên qua những hàng lá hồng táo già bên góc tháp cổ, rêu phong dưới chân, sỏi đá an nhiên trong giấc thiền sớm tối. Cỏ cây cũng biết vô tranh không chấp thủ cớ sao lòng mình lại bủa vây quá nhiều mong muốn vọng cầu?

Mình thấy mình già hơn rồi, thanh sắc nhạt nhoà, cũng không còn muốn hơn thua gì với đời thêm nữa. Chỉ còn có chút trải nghiệm sanh diệt chốn hồng trần, mấy mưa năm lăn lộn, nhào nặn thân tâm để cuối cùng có thể thấy ra thế nào là khổ. Nghĩ lại ngày xưa cắt mái tóc xanh, bỏ ngang tục nghiệp, thật không uổng phí tâm ban đầu, cúi đầu cảm tạ ơn tế độ của Thầy Tổ đã dày công! Giờ ai thương ghét gì cũng được, mưa nắng đổi thay cũng chẳng là gì, lòng đã thấy lòng, lấy cái tâm sáng trong mà đối đãi nhau khi còn tương giao nhau trong vòng sanh tử, nếu mai này người siêu việt Tây Phương, muốn gặp lại nhau trong biểu hiện cõi Ta bà này cũng khó!
Thôi thì.... vì đã thương và đi cùng nhau cả chặng hành trình dài vô thỉ, còn chút duyên tương ngộ này, ta cạn chung trà nhạt với nhau thôi!
 
 Hôm nào người thử ra đảo xa hoặc lên núi cao rừng thẳm, tắt hết mọi liên lạc và khi trở về thử xem thế giới ngoài kia có vì thiếu mình mà thay đổi? Mọi thứ vẫn biểu hiện và vận hành, chẳng ai vì thiếu mình mà hết bận rộn, vì vắng mình mà cuồng vội đau thương. Nếu có ai đó vì mình mà bất an thì chỉ là do họ chưa biết sống một mình, để tâm còn lệ thuộc quá nhiều vào cảm xúc. Và đến một ngày khi người ta chấp nhận được thực tại, sự cân bằng cảm xúc sẽ khiến ký ức về nhau dần phai nhạt, vui buồn gì rồi cũng hoen rỉ thời gian, hạnh phúc hay khổ đau đến đi chập chờn tựa hồ như những cơn mưa rào giữa hạ, mưa tạnh nắng lại lên, vạn vật vẫn chảy trôi theo quy luật tự nhiên của nó.

Đừng bận tâm về sự hiện hữu của ngũ uẩn này là còn hay mất. Tánh biết rỗng lặng an nhiên vẫn đang lặng lẽ ngắm nhìn chúng ta đảo điên qua trăm nghìn vạn kiếp luân hồi, hành trình này chỉ kết thúc khi mình nhận ra tánh biết này là bản thể, mình không là cái gì, mình là tất cả!

Là người tỉnh giác, tâm họ không ôm quá nhiều mộng tưởng nhỏ nhoi phàm tình nơi trần thế, chẳng cầu an ổn, chẳng ngại khổ đau, điều lợi tha gì cũng dấn thân làm, oan ức thiệt thòi gì cũng có thể giữ được tâm an nhiên không chấp giữ. Người tỉnh giác chẳng thấy mình lớn nhỏ thấp cao, chẳng tìm hơn thua, đứng trước sự đồng nhất hay dị biệt trong đối đãi thông thường cũng không bận tâm nao núng, làm gì cũng hết lòng nhưng chẳng cầu được mất, kết quả cuối cùng không quan trọng bằng từng phút giây của quá trình chuyển vận để có thể học ra bài học về bản chất của thế gian! Mọi sự xảy ra đều là đúng tốt cho tiến trình thấy ra sự thật!
Bây giờ, biết thôi là đủ!

Những mình từng thương hoặc từng day dứt hồi xưa đó, giờ họ thế nào rồi? Người đã quên hãy vẫn còn lưu giữ? Họ đang còn trầm luân hay vẫn còn biểu hiện mới mẻ trong sự vận hành của dòng Pháp an nhiên? Còn mình, người đã từ bi bao dung tự tại hơn chút nào so với ngày xưa ấy chưa? Mình có vượt qua những chấp thủ buộc ràng giữa hai bờ thương ghét hay trái tim vẫn ôm đầy hoài niệm của thương tích, cơ hiềm trong đối đãi nhị nguyên?

Quán sát thực tại sinh diệt để thấy rằng sinh mạng và tâm thức chúng ta cũng chỉ là những đốm sáng li ti lơ lững bồng bềnh trôi vô định trong khoảng không vô tận. Có lúc va chạm vào nhau, có lúc rời nhau ra. Những sự va chạm không phải để dập tắt ánh sáng của nhau bằng khổ đau nghi kỵ mà mỗi sự tương ngộ chính là giúp chúng ta học ra bài học giác ngộ của đời mình, mỗi sự va chạm làm cho nhau trở nên sáng bừng và lấp lánh!
Trong sự tương giao, trí tuệ được khai mở, bình an nơi nơi và bản thể chói sáng đến vô cùng!
 
Tôi hay gọi chính mình là người đang chiêm bao cho những phút giây yếu lòng, thiếu chánh niệm. Người chiêm bao rồi cũng sẽ tỉnh, những giấc mộng dẫu có đẹp đẽ huy hoàng rồi cũng tan biến theo làn sương khói tụ tan, dù lâu hay mau trụ chấp trong những giấc cô miên đời ảo - thực! Mỗi lần gọi chính mình là người chiêm bao, tôi lại một lần giật mình tỉnh giác, một lần được ngắm soi chân dung bậc xuất trần biểu hiện sống động trong chính tâm thức và hình hài này và trong tất cả!
Này người trở về từ những giấc chiêm bao!
Người có thấy rõ cõi sinh tử này rất đẹp và nhiệm mầu như thế?
...Một đời duyên phận, năm tháng bình yên, hạnh phúc sẻ chia cùng nhau trên một đoạn đường ân nghĩa. Nếu ai đó khóc thương cho sự ra đi của mình thì ít nhất với họ mình đã sống tốt đẹp. Giá trị cả đời người đong đo bằng những điều mà người ta đã làm cho người khác và sự cống hiến dành cho cuộc đời này. Ta đã làm gì để giúp đỡ và cứu vớt được cho những ai? Hay chỉ là mang đến khổ đau, bức bách và ác cảm cho kẻ khác? Có những người tuy đang sống giữa cuộc đời này nhưng khi ai đó chỉ nghe đến tên thôi đã người giật mình sợ hãi, thấy dáng hình tim họ lập tức nhói đau, để cho đến cớ sự này, đến đi của ta cũng chẳng còn ý nghĩa. Mấy mươi năm chỉ là tồn tại chứ chưa thực sự sống đúng nghĩa sinh mệnh con người.

Ra đi! Dù là trong tình thương thanh thản hay trong sự hối tiếc dày vò, tất cả tuỳ thuộc vào nhân sinh đối đãi, phương cách mà người ta chọn lựa thương nhau....
Người làm tổn thương mình vào chiều hôm nắng vàng thật vàng ấy, đã ở lại nơi đó, nơi có nhiều hoa nắng rơi. Người ấy đâu có đi theo mình cho tới tận hôm nay?
Vừa khi tia nắng cuối ngày rụng trên nền rêu phủ, mọi thứ đã trong veo và an nhiên trở lại, người ấy cũng đã không còn nói hay làm gì khiến mình phải buồn. Người ấy đã trở nên mới mẻ, người đó không còn là người làm tổn thương mình và mình cũng trở nên mới mẻ, mình cũng không còn là người bị tổn thương từ ngay sau giây phút đấy, huống gì còn mãi cho tới tận bây giờ!

Người và mình bây giờ nếu hội ngộ, hãy mỉm cười thật an nhiên vì nụ cười này là lần tương phùng đầu tiên và cũng là duy nhất!
Người lên núi xanh, đưa tay vén mây trời, nhìn thấu tâm can nhân gian đầy huyễn mộng. Bước trên tảng chông chênh, chân dù có rách bươm nhưng lại không bị thói quen và sự khinh lờn làm cho vấp ngã, ngắm cỏ hoa rực rỡ, lòng không tham chấp của mình, bước đi có thể an nhiên dù là một làn hương cũng không hề lưu giữ. Nước suối lấp lánh mát trong đủ sức làm dịu dàng cơn nóng khát khô khan nhưng không vì chút ngọt mát nhất thời mà ghì níu giữ cả dòng nước chảy trôi tự tại. Thả nhẹ mọi thứ len qua cây cỏ núi đồi, vạn vật xanh tươi cuối đầu nhờ ơn vô đoạt.
Lòng đã tỉnh, người giác an, đất thênh thang, trời cao vốn không trói buộc thì há gì lại bận lòng vì chút tiểu tiết phàm tình, chút nổi trôi trong nhân thế!

Trần ai nhiều khổ luỵ, nước mắt chảy thành đại dương, ấy vậy mà thú đau thương cứ quẩn quanh trói buộc không rời. Cảm nhận khổ đau tột cùng là lúc không còn thấy khổ nửa. Lúc mà mình chẳng còn thứ gì để khóc, chẳng còn thấy ai đang cảm thụ nỗi đau, mọi thứ trôi qua trong đời như ảnh ảo cuộn tròn lướt qua trước mặt. Người giật mình, hoá ra bấy lâu nay mình lầm lẩn lâu đến vậy. Lầm chấp nỗi khổ đau là thật để rồi cứ ôm ấp nâng niu, cảm khái chẳng thể buông rời, chấp niệm sâu dày hơn đại địa.

Người hỏi buông khó không? Ta bảo rằng cũng thật khó mà dễ cũng dễ vô cùng. Mà cái đau thương người muốn buông bỏ đó, có thật đâu mà buông với bỏ hả người!
Nếu người trao được nó cho ta, ta nhất nguyện giúp người buông xuống!
Chúng ta chỉ là vô số lần lướt qua nhau trong cõi hồng trần này, duyên nhiều thì hội ngộ nhiều, nợ ít thì bên cạnh nhau ít. Có những lần tương ngộ nhanh như cái chớp mắt, có những buổi tương phùng dài cả mấy trăm năm, chung quy mọi sự đều đến đi tự nhiên, ràng buộc hay không cũng là do tự mình nắm giữ. Mỗi sự tương phùng đều chứa đựng một trải nghiệm giác ngộ sâu xa, mỗi người đi qua đều mang đến cho mình thông điệp, nếu nhận sớm ra được điều này thì không phải đi qua quá nhiều luân hồi sinh tử để học ra.

Cõi phù hoa cũng là tịch tịnh, thế sự nhân tình cũng là bạn đồng tu, một tấc hương tỏ bày sinh diệt, một chung trà chứa đựng cả nguồn giao cảm vô biên. Hạt nắng mai rơi, cõi trần bỗng bừng sáng, nơi này ta và người chẳng hẹn mai sau!
Nếu người không còn phải nôn nao khi xuân về, tiếc nuối khi xuân đi, có thể ngắm bốn mùa xuân hạ thu đông đến đi với tâm bình lặng không mong cầu, ước vọng thì người đã trưởng thành trên con đường trí tuệ.

Hoa đào không chỉ đẹp khi bung nở rực rỡ trong gió xuân, hoa đào cũng đẹp khi nó tàn phai và rơi rụng, đẹp trong cả lúc đoá hoa chưa biểu hiện hình hài, từ lúc còn ẩn tàng cho đến khi hoại diệt. Phút giây nào người có thể sống tới thực tại nhiệm mầu, không lao xao, sáng trong và tỉnh giác, phút giây ấy là người cũng là hoa đào, là tất cả, là tịch tịnh thiên thu!
- buông không được, bỏ không đành!
- ... vậy thì cứ trải nghiệm khổ đau tiếp đi! Đến lúc nào không thể chịu đựng được nữa, người tự khắc sẽ tự buông! Đau khổ muốn dứt trừ cần phải thấy ra bản chất chân thật của khổ là gì hoặc phải trải nghiệm tới điểm tận cùng của đau khổ. Đau phải đến mức không còn gì, đau đến mức chết, chết đi cái bản ngã tham ái vô minh, đau tới mức không còn thấy người làm mình đau, cũng chẳng còn thấy ai đang đau, nỗi đau tự thiêu đốt chính nó thành tàn tro để nhường chỗ cho hình hài mới được khởi sinh trong ánh sáng và tình yêu thương vô hạn!
Gặp và đến với nhau thì dễ, nhưng đi cùng và sống được với nhau mới khó. Người ta có thể dễ dàng rung động và yêu thích nhau vì một lý do nào đó nhưng thấu hiểu, chấp nhận và bao dung được tất cả không phải là điều dễ dàng. Chỉ những bậc trí tuệ, không vì yêu thích một vài điều tốt đẹp mà tới, không vì những sai lầm, chưa tốt mà bỏ đi. Chỉ đơn thuần, họ sống và đi qua cõi đời này giữa hai lằn ranh yêu - ghét. Không nắm giữ thứ gì, cũng không chối bỏ thứ gì, thấy biết trong tự tại sáng trong, lòng tịch tịnh, an nhiên, chuyện đời dẫu ồn ào cũng có thể mỉm cười không vướng bận!

Một ngày, người thương sẽ thấy ra rằng hầu hết mọi sự khổ đau và bất hạnh trong cuộc đời này đến với mình bắt nguồn đều từ nơi chính mình! Không một ai có thể đủ sức làm mình khổ đau và tàn phá bản thân mình nhiều hơn chính bản thân mình gây tạo. Vì vậy, đừng oán trách bất kỳ một ai khác nữa! Quay lại nhìn tâm mình, để thấy ra ai đang tạo ra những nỗi khổ niềm đau bất tận này, ai đã và đang trói buộc?
Chẳng có cái gì hết! Chỉ là ảo tưởng, ảo tưởng chất chồng ảo tưởng, mơ trong mơ và chúng ta chưa bao giờ thực sự tỉnh giác!

Mỗi ngày tới, người thương hãy thử nhìn ngắm mọi thứ đang diễn ra dù là thân quen hằng ngày bằng đôi mắt mới trong veo không ắp đầy kinh nghiệm. Ngồi ngắm con kiến chậm tha viên đường bé xíu về tổ cũng thật hiền hòa, xem cọng rơm khô đang mọc lên những mầm nấm tẻo teo thật dễ thương, nhìn những hạt bụi lấp lánh bay trong nắng mai cũng thật vô cùng mỹ lệ. Khi tâm không khởi lên sự mong cầu hay tạo tác lúc ấy tâm mình thật tịch tịnh, sáng chói biết bao!