Lệ Hồng

 

Một Mai Hai
-Lệ Hồng-
DỖI - CHÍNH HẮN
 
Hắn thường ngẫm chuyện viễn vông
Ái ân thú thật lúc không lúc cần
 
Nếu bảo Mai Hai tả thực thì chưa chắc, có đâu!
Cái gì mà tay khó với tới, ta thường an ủi là mình chỉ ngẫm chuyện viễn vông, nhất là cái khoảng ái ân ngọt bùi. Nghe là thấy dốc rồi! Đã mần ăn chẳng được cơm cháo gì, lại đẩy đưa là có lúc cần lúc không. Rồi lắm khi buồn tình vơ vẩn thì tự ngồi ru ta cho đỡ tủi thân, thế mà rồi cũng trớt quớt.
 
Thơ thì phải đợi xuất thần
Tỏ tình phải mượn những lần đang say
 
đi lại ngó dòm, rồi cười khẩy. Ai biết có kẻ cười xong quay lại ngó mình mới vui lây. Tự nhiên tôi nhớ cụ Tú Xương quá! Thân trượng phu mắt nhìn trời tự tại, chí sĩ không kêu gào khốn khó, thế mà, nhìn vợ tảo tần khuya sớm, ông THƯƠNG VỢ đến tủi hờn vì bất lực.
 
Quanh năm buôn bán ở mom sông
Nuôi đủ năm con với một chồng
 
Cái bất lực thời thế hay chính ông đã không gượng nổi, ta có ngậm ngùi đồng cảm với ông không? Nỗi niềm riêng mang đó, dằn xé đến cạn cùng. Câu thơ trung thực nghẹn lòng.
 
Thế mà giờ lại thêm một “Nhóc” Mai Hai ương ngạnh không hề kém cạnh. Tự trào lộng không thèm khóc lóc được phần nhiều hay ít. Chẳng biết anh có thương đằng ấy dữ dội lắm không, nhưng cái kiểu ngục ngặc trên bảo dưới không nghe cũng thấy tội mà kệ thôi, hồn ai nấy giữ được phần ăn may. Đành nhờ câu lục bát ngạt ngào che chở giùm.
 
Chỉ là gió phải lòng mây
La đà chưa được nửa ngày đã tan
 
Có lẽ chưa bao giờ anh nhận mình là thi sĩ! Bởi câu chữ chân chất đá thúng đụng nia của anh, thơ còn phải chạy dài nói gì lãng mạn với trăng sao. Nhưng những ai từng đọc qua thơ Mai Hai đều biết ở anh là một miền nhớ lắt lay dội về. Ngôn từ như đánh võng tung tẩy tự do tự tại, có đôi khi lỡ trớn thơ văng lên cả cây đa Cuội ngồi.
 
Chỉ là hạt bụi hoang đàng
Hóa thân thành lão cà tàng Mai Hai.
Cuội lắc đầu kệ mi;
Không dưng chưa đánh mà khai...!
Thở than chi vậy Mai Hai dở gàn.
 
Anh là thế đó! Ngõ trong ngõ ngoài đều là cái anh đã thấy. Sự từng trãi của người đàn ông coi cái tôi ta là hạt cát hoang đàng. Gió bão có thổi cát bay xa đến đâu cũng đều nằm trong bể nhân sinh hỗn mang. Cát rồi sẽ hòa vào dòng chảy của đất, của anh, của em và chúng ta, nên mắc gì đợi bị đánh mới khai cho phiền.
 
Chỉ là tận sâu giữa cõi mộng ba đào trong vườn táo đỏ xanh đó, anh nghúc ngắc, tay vặt từng cánh hoa táo mà hỏi lẫy: Yêu, yêu không? Không, không yêu!
Dỗi Hờn chi trái tim mỏng manh màu rượu chát của chàng Adam. Tướng anh to bè vai ngang nửa thước, nhưng thần Dớt có lẽ luôn ganh tị với sự hoàn hảo của chàng, đã âm thầm nắn bóp cho trái tim chàng nhỏ xíu như hạt đậu. Thế mới lấp lửng chẳng chịu chấp nhận mình biết yêu.
 
Tôi có bao giờ yêu em đâu
Chỉ là trở giấc nhớ hơi lâu
Đôi lần bỏ bữa không thấy đói
Chỉ là ngực trái nhói hơi sâu
 
Thì ra ăn không được, hay ăn không ngon là bởi trở trăn con tim chì nhoi nhói. Máu thắm tình yêu chảy ngược lên bộ nhớ rồi ngủ quên không chịu dậy. Nên cứ phải nhớ hoài mà còn sâu thăm thẳm lôi không ra. Có khi nó vỡ vụn thành pháo hoa nổ bùm bụp trong ấy ấy.
 
Tôi có bao giờ yêu em đâu
Chỉ là hồn rách chẳng chịu im
Ca cẩm quá! Ai yêu mà lèm bèm mãi thế!
Nên ấy hắt hơi là tôi cảm
Khi đằng ấy cảm phối tôi viêm.
 
Đáng đời anh cái tội cắm rễ cây si cội bần. Đã thế mà không thèm tưới nước bón phân chi. Cây gật gưỡng suy dinh dưỡng, nên viêm phổi là đúng rồi. Nói đại đi, coi phim ảnh người ta nói dễ dàng quá mà, sao gặng hỏi mãi trong lòng anh không thể thốt lên.

Rồi ngày qua ngày bệnh nặng dần. Không màng thuốc thang gì, cả rượu giải sầu cũng lơ nốt. Mà chắc gì rượu vào lời không ra. Lời ra gió lại trở nhớ bệnh sầu thêm lâu sao.
 
Không rượu không em cũng chẳng sao...!
Chỉ là gió nhớ thổi nao nao
 
Nàng hỡi! Có vô tình nàng ngồi vẩn vơ bên khung cửa sổ, gió thình lình phất phơ thổi độc dược vào đôi mắt đẫm màu ngọc, thì hãy biết rằng;
 
Có kẻ si tình đến dại khờ
nửa đêm bật dậy thấy mình lên mây.
Đang đêm bỡ ngỡ khi choàng dậy
Thấy hồn ngọ nguậy tít trời cao...!
 
Ai muốn được trèo cao lúng lẫy, hay vờ mộng du bò lên nóc nhà cùng anh thì vẫy tay nhé. Biết đâu hồn ai ngọ nguậy giương cung rồi về.
 
Có lẽ tôi cũng là một trong những tín đồ mê thơ anh. Mê cái bẽ bàng nhức nhối mà chẳng chịu giấu nhẹm đó. Thơ anh độc đáo, bắt ta phải tủm tỉm cười, phải quay ngược 180 độ xem mình có lòi cái đuôi nào không. Rồi, buộc phải túm nó lại, một là cắt phăng đi, không thì nhét cho sâu hun hút vào mà đau.
 
Nguyên tác:

CHÍNH HẮN
Hắn thường ngẫm chuyện viễn vông
Ái ân thú thật lúc không lúc cần
Thơ thì phải đợi xuất thần
Tỏ tình phải mượn những lần đang say
Chỉ là gió phải lòng mây
La đà chưa được nửa ngày đã tan
Chỉ là hạt bụi hoang đàng
Hóa thân thành lão cà tàng Mai Hai
Không dưng chưa đánh mà khai...!
 
DỖI
Tôi có bao giờ yêu em đâu
Chỉ là trở giấc nhớ hơi lâu
Đôi lần bỏ bữa không thấy đói
Chỉ là ngực trái nhói hơi sâu
Tôi có bao giờ yêu em đâu
Chỉ là hồn rách chẳng chịu im
Nên ấy hắt hơi là tôi cảm
Khi đằng ấy cảm phối tôi viêm.
Không rượu không em cũng chẳng sao...!
Chỉ là gió nhớ thổi nao nao
Đang đêm bỡ ngỡ khi choàng dậy
Thấy hồn ngọ nguậy tít trời cao...!
- Mai Hai

Cảm Nhận về ‘Gã Thi Sĩ Hoang’ Nguyễn Thánh Ngã
-Lệ Hồng-
 
MẶT NẠ HƯƠNG
mặt em mọc từ vầng trăng mẹ
tròn khuyết thâu canh
đôi mắt em bơi đôi môi em lặn
vào thính giác cô đơn
mẹ khâu giấc mơ mặt nạ
đắp khuôn trăng
rong ruổi khắp bầu trời tối sẩm
ánh sáng này là đường
nỗi nhớ em là nhà
nhưng trái tim em là hương
lan tỏa một tình yêu lặng lẽ….
* Trong Tập thơ cùng tên Mặt Nạ Hương - Nhà thơ Nguyễn Thánh Ngã
 
Tôi tình cờ lạc vào vùng thơ lạ, chợt hoang mang về cảm nhận phiêu linh mình từng có. Không tự huyễn hoặc rằng đôi mắt đã đọc nhiều thơ, và nghĩ mình không vô cảm. Chí ít cũng giống như một chú chim sẻ vừa mổ hạt, vừa nhấp nhỏm tìm nơi ẩn náu. Cảm xúc có thật?
Thế nhưng, khi lạc...ta chới với, rơi tự do, vô thức tất cả rớt rơi theo. Cảm giác chênh chao, những chiếc bóng lượn lờ trước mắt. Tôi ngã nhào vào thơ của Nguyễn Thánh Ngã, hai tay chống trên tảng bông gòn ướp đầy vị mật hương. Không trầy xướt bên ngoài, nhưng tâm tôi xáo trộn gập gềnh. Lạ thay! Tôi chẳng phải đạo sĩ hay con chiên ngoan hiền gì, mà sao câu chữ ngỡ thiền này, như thiêu cháy ánh nhìn tôi hướng về mọi phía.
 
Nhà thơ xứ Quảng có biệt danh ‘Gã thi sĩ Hoang’ - Gã có nhiều câu kệ nhất… và tôi - kẻ vô thần tự an thần. Như cái duyên, hai cung đường khác lạ tình cờ giao nhau. Chúng tôi người nói đông kẻ nghe tây dạ gật. Chắc thế mà Gã anh, tặng một hậu bối như tôi tập thơ “Mặt Nạ Hương”. Như thể nhà thơ đã nhìn xuyên thấu một kẻ thích rong chơi nghĩ mình tự tại. Thế là, tôi cần dừng lại, học cách soi chiếu bản thân trong từng câu kinh thơ phất phơ.

Không phải tự nhiên mà Gã được bạn yêu thơ lật từng trang sách rồi nghiền ngẫm. Hơn sáu tập thơ, văn được xuất bản “Thượng nguồn ngạc nhiên, Gõ. v..v. cùng các giải thưởng, có cả giải thơ Haiku, như đặt thơ Gã trên mõm đá lặng tờ. Bên dòng thác không ầm ào, nước chảy vào thung lũng nhỏ, đôi khi khát.. Gã hồn nhiên ngửa mặt đón mưa trời an yên.
Tôi chọn, hay đúng hơn hồn tôi chạm nhẹ mặt nạ hương. Tôi bật dậy và thấy.
 
mặt em mọc từ vầng trăng mẹ
tròn khuyết thâu canh
 
Trăng tròn khuyết là bởi hiện tượng vật lý, sự chuyển động của mặt trời cho ta thấy trăng. Nên mặt em, khuôn ngài của loài người ẩn hiện trong vầng trăng, là sự ưu ái tạo hóa đã ban cho ta hơi thở.
 
Chẳng thế mà trăng cứ lập lòe thâu canh. Dẫu trăng cong vành mỏng như chiếc thuyền trắng trên sóng mây, thì trăng vẫn gượng đến khi màn sương giăng kín, sao mai khẽ khàng mở mắt.
 
Thuyết ẩn dụ đẹp ngay cả khi mẹ Âu Cơ trở mình đăm đắm. Nỗi lo chực chờ của Mẹ nhắc nhớ ta về quy luật vĩnh hằng của sự sống - đang bị nức nẻ. Tiếng gió lặng lẽ xuyên canh có đánh thức các giác quan phải giật mình hồi tỉnh.
 
đôi mắt em bơi
đôi môi em lặn
vào thính giác cô đơn
 
Nhà thơ đang lần tràng hạt chăng! Người thấy gì mà ngại ngần thay cho đôi mắt em. Những ánh sao không thể nhấp nháy bỏng cháy giữa trời trăng, nên mắt em mày mò tìm đường sáng trong thinh lặng. Sự sợ hãi những gì ta nhìn thấy trong bóng đêm đầy mặt nạ người, làm ta hoảng hốt. Tiếng kêu gào không thể thốt ra khỏi vành môi lạnh. Tiếng tình yêu không với tới thiên đường, tiếng lòng rưng rức chảy vào chiếc tai cô độc. Tai ngậm ngùi trả lại thinh không những gì nó nhận, thật đơn côi.
 
Nhà thơ khiến ta phải tắt nguồn suy nghĩ lại, lý trí cần nghỉ ngơi. Mắt môi được hình ảnh hóa đến thắt lòng, cần phải đưa vào trạng thái ngủ sâu, vào tim ủ ấm. Chúng ta nên mặc niệm vài giây có thể! Kẻ ngoại đạo thong dong như tôi cũng gượng mình lần mò. Tôi không chắc mình thấy gì, nhưng tôi nghe tiếng vọng xa về. Tôi chờ! Chờ mẹ luồn chỉ, hay luồn dây gai cội rễ để mẹ khâu;
 
mẹ khâu giấc mơ mặt nạ
đắp khuôn trăng
rong ruổi khắp bầu trời tối sẩm
 
Có vẻ nhà thơ cũng muốn tìm cho Mẹ trái đất một chiếc gương thần, để mẹ soi và được suối nguồn an ủi; gương kia treo đỉnh trăng gầy/ giấc mơ hoang lạc có đầy phấn hoa. Mẹ đã ngược xuôi rãi phấn hoa để ướp hương tình yêu mù lòa, mà vô tình hay cố ý con người đã che đi đôi mắt, bóp nát trái tim, đôi môi câm nín. Mẹ thảng thốt.
 
Mặt nạ người là nguồn cơn của những giấc mơ. Có giấc mơ lành lặn, có giấc mơ vụn gãy sần sùi. Khuôn mặt thật núp sau nó là những hình nhân đang chấp chới. Có thể bởi tham lam chiếm hữu, bởi tâm hồn hẹp hòi đang mắc mứu! Tất cả dồn ép vào trăng lẩn khuất. Khuôn trăng sẽ làm nốt cái việc câm lặng cho con người tỉa tót. Dẫu khuôn là mặc định, những gì trồi sục lăn lê qua chiếc khuôn đều phải méo mó biến hình. Chúng giẫm đạp lên nhau trong biển nâu cạn đầy đá cháy. Khói bốc cao, con người bé nhỏ dần đắm chìm. Nhà thơ cũng bị hút sâu vào vòng xoáy đó, hay có lúc gã Hoang tự mình thay dạng đổi hình, tìm bóng gã.

Mẹ nhân loại hãy nhẫn nại. Vẫn còn những đôi mắt sáng được soi chiếu từ tâm hồn non dại. Thế giới hỗn mang có những xáo trộn bất định, có khi bất định lại trị hỗn mang. Hy vọng, đường đi sẽ ngập ánh sáng, để nỗi nhớ em trong vắt, để trẻ thơ tìm được ngõ về ngôi nhà xưa sau một thuở hoang đàng.
 
ánh sáng này là đường
nỗi nhớ em là nhà
nhưng trái tim em là hương
 
Hương đưa lối, mắt mờ vẫn còn khứu giác. Gã giơ tay chồm về khoảng không phía trước, bầu trời không vách ngăn. Gã đi, ta bước, bằng tâm thức của người ước cuộc sống an bình với gió hát. Hoặc, đóng tất cả các giác quan lại, chỉ hương cùng trái tim gõ cửa thiên đường.
Cùng với con sông xanh lặng lờ, bãi bồi thôi còn loang lỡ. Ta sống với nhau như chim chiền gọi bạn, rừng chiều hát khúc mưa rơi. Trên tầng lá, các búp chồi khe khẽ vươn mình đón nắng. Hương em từ suối tóc mây/ từ sao lấp lánh đọng đầy mắt nai. Đã nghe lan tỏa một tình yêu lặng lẽ….
 
‘Gã thi sĩ Hoang’ đâu chỉ có gõ mõ niệm từ bi. Gã cũng lãng mạn bởi cái đẹp vây quanh đấy. Nỗi khắc khoải trong tâm tưởng Gã đôi khi có lấn sang dòng thác êm ả, tự tình dâng lên bọt trắng tung tóe. Gã mơ màng;
 
chỉ là tím thôi
mà chiều rơi
chỉ là hoa thôi
mà chiều rắc ‘Chỉ là tím thôi’- trong tập thơ Mặt Nạ Hương
 
Trong tĩnh có động, trong mê có gió. Thơ Nguyễn Thánh Ngã ngập đầy trong con suối nhỏ, tuy nhìn mặt nước phẳng lặng là thế, nhưng chỉ cần hạt bụi trầm luân hắt rơi, màu khói đến tím tim gã lại dậy sóng thổi lên trời cùng tiếng nấc.
Thánh thi Bùi Giáng giật mình tỉnh cái ngơ trần thế. Ngài ngật ngưỡng khệ khà.
 
Bước phiêu du mãi ngàn nơi
Chiếc thân đơn lạc cuối trời lãng quên…
….Gọi chiều gió cát mông mênh
Trăng khơi về cõi lênh đênh mặt trời…
*Vịnh. Về Cõi Trăng Khơi - Bùi Giáng
 
Ông Thánh thi leo lên trăng trước, nhìn thấu sự đơn độc của kẻ chỉ có thể tỏ bày cùng trăng. Ông đồng cảm với Gã Hoang!

Tôi mở rộng chiếc màn bên khung cửa sổ. Tôi nhìn trăng, nghĩ mình có thấy lấp lóa khuôn hình tôi trong ấy. Hương lần trong gió lọt vào...mênh mang.